Βιβλίο δοκιμίων σε πτυχές της φιλοσοφικής σκέψης του Χρήστου Μαλεβίτση

Βιβλίο δοκιμίων για τον Χρήστο Μαλεβίτση

Σπύρου Α. Γεωργίου, Πτυχές φιλοσοφικού στοχασμού στον Χρήστο Μαλεβίτση, Εναλλακτικές Εκδόσεις, σειρά: δοκίμιο, Αθήνα 2021.


Τα δοκίμια του Σπύρου Α. Γεωργίου, που περιλαμβάνονται σε τούτο το σπονδυλωτά αρθρωμένο βιβλίο, αφορούν σε πτυχές της φιλοσοφικής σκέψης του Χρήστου Μαλεβίτση και πραγματεύονται θέματα όπως η δόξα του πνεύματος, η μετα-ιστορία, το εθνικώς ζην, η ελευθερία, η παράδοση, η πολιτική παιδεία και το δοκίμιο ως είδος έντεχνου λόγου.

Περιεχόμενα

Πρόλογος

Α΄ Η «άρρητος δόξα του πνεύματος» στον Χρήστο Μαλεβίτση

Β΄ Η παράδοση στον Χρήστο Μαλεβίτση

Γ΄ Η μετα-ιστορία στη σκέψη του Χρήστου Μαλεβίτση

Δ΄ Σημάνσεις Πολιτικής Παιδείας στον στοχασμό του Χρήστου Μαλεβίτση

Ε΄ Φιλοσοφική προσέγγιση του δοκιμίου από τον Χρήστο Μαλεβίτση

Στ΄ Η ελευθερία ως υπαρξιακή συνθήκη: προσέγγιση με γνώμονα κείμενα του Χρήστου Μαλεβίτση για την Έξοδο του Μεσολογγίου

Ζ΄ Η «αλήθεια του εθνικώς ζην» σύμφωνα με τον Χρήστο Μαλεβίτση

Βιογραφικό σημείωμα του Χρήστου Μαλεβίτση


Χρήστος Μαλεβίτσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Χρήστος Μαλεβίτσης
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 18 Δεκεμβρίου 1927
Καλοσκοπή Παρνασσίδος Φωκίδας
Θάνατος Μάρτιος 1997
Φιλοθέη Αττικής
Εθνικότητα Έλληνας
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα Δοκιμιογράφος
Ιστότοπος
www.malevitsis.gr

 

Ο Χρήστος Μαλεβίτσης (Καλοσκοπή Φωκίδας, 18 Δεκεμβρίου 1927 – Φιλοθέη Αττικής, Μάρτιος 1997) ήταν Έλληνας στοχαστής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής φιλοσοφικών έργων.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χρήστος Μαλεβίτσης γεννήθηκε το 1927 στην Καλοσκοπή της Παρνασσίδος. Λόγω του επαγγέλματος του πατέρα του, ο οποίος ήταν σιδηροδρομικός, ως μαθητής Δημοτικού έζησε στην Ξάνθη και στην Έδεσσα κατά τα χρόνια του Γυμνασίου, πριν επιστρέψουν οικογενειακώς στην πατρίδα τους κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1943).[1][2]

Την περίοδο 1946-1950 σπούδασε στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή στην Αθήνα και ως φοιτητής έκανε την εμφάνισή του στα γράμματα δημοσιεύοντας ποίηση με το ψευδώνυμο Φρίξος Ζαγγανάς. Από το 1958 και για 35 χρόνια εργάσθηκε στο Υπουργείο Συντονισμού, διετέλεσε Διευθυντής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ενώ κατά τα έτη 1960-1961 αποσπάστηκε στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Μελετών της Χάγης και το 1966-1967 στα Γραφεία του Ο.Η.Ε. στη Γενεύη.

Η κύρια συγγραφική δραστηριότητά του άρχισε το 1965 δημοσιεύοντας το πρώτο του βιβλίο με τίτλο “Προοπτικές” και ένα κείμενο στο περιοδικό “Εποχές”. Τα επόμενα χρόνια ο Χρήστος Μαλεβίτσης θα διακριθεί ως στοχαστής κυρίως μέσω της συγγραφής φιλοσοφικών δοκιμίων και άρθρων ενώ ασχολήθηκε και με τη μετάφραση σημαντικών έργων σύγχρονων φιλοσόφων, όπως των Χάιντεγκερ, Γιάσπερς και Μπερντιάεφ.Ο Χρήστος Μαλεβίτσης από το 1974 υπήρξε βασικός συνεργάτης του περιοδικού ΕΥΘΥΝΗ και από το 1986 και μέχρι το θάνατό του αρθογραφούσε τακτικά στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.

Μετά τον θάνατό του συγκροτήθηκε ο Σύνδεσμος Φίλων Χρήστου Μαλεβίτση, ο οποίος διοργανώνει συνέδρια και εκδηλώσεις προβολής των ιδεών του και έχει επίσης κυκλοφορήσει σε έντυπη και σε ψηφιακή μορφή το σύνολο των έργων του Χρήστου Μαλεβίτση.[1][2]

Διακρίσεις-βραβεύσεις

Οι σημαντικότερες από τις διακρίσεις που έλαβε για το έργο του ήταν το Βραβείο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας το 1972, το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου το 1974, Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1978, και το Βραβείο του Ιδρύματος Κ. Ουράνη το 1990.[1]

Εργογραφία

Δοκίμια

  • 1965      ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ.  Δοκίμια.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1970      Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ. Δοκίμια συγχρόνου προβληματισμοῦ.  Ἐκδ. Δωδώνη(Βραβεῖο Ἱδρύματος Ἐθνικῆς Τραπέζης, 1972).
  • 1971      Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Γ. ΘΕΜΕΛΗ.  Ἐκδ. Στ. Φωτόπουλου, Θεσσαλονίκη.
  • 1972      ΟΡΤΕΓΑ Υ ΓΚΑΣΣΕΤ, Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΤΟΥ ΖΩΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1973      Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Δώδεκα δοκίμια μεταϊστορικοῦ προβληματισμοῦ. Ἐκδ. Δωδώνη  (Κρατικό Βραβεῖο Δοκιμίου, 1974).
  • 1974      Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΧΑΪΝΤΕΓΚΕΡ. Δοκίμιο.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1975      ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΗΜΙΑ. Δοκίμια γιά τήν πολιτική κατάσταση τῆς ἐποχῆς μας.Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1976      ΟΙ ΑΓΡΑΥΛΟΥΝΤΕΣ. Νυχτερινή περιπέτεια.  Ἐκδόσεις τῶν Φίλων  (Βραβεῖο Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, 1978).
  • 1978      ΤΟ ΑΝΘΙΣΜΕΝΟ ΔΕΝΔΡΟ. Δοκίμια.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1979      Ο ΕΓΚΟΠΟΣ ΛΟΓΟΣ. Μικρά δοκίμια γιά μεγάλα θέματα.  Ἐκδ. τῶν Φίλων.
  • 1984      ΤΑ ΜΗΛΑ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ. Τομές στή συνείδηση τῆς ἐποχῆς μας.  Ἐκδόσεις Imago.
  • 1985      ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ. α΄ ἔκδοση: Imago,  β΄ ἔκδοση: Παρουσία.
  • 1986      ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΡΑΓΙΚΟΥ.  Ἐκδ. Ἀστρολάβος, Εὐθύνη.
  • 1989      ΕΦΗΜΕΡΙΑ. Δοκίμια.  Ἐκδ. Δωδώνη  (Βραβεῖο Ἱδρύματος Κ. Οὐράνη, 1990).
  • 1990      ΔΥΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΔΕΜ. Δοκίμια τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνα.  Ἐκδ. τῶν Φίλων.
  • 1993      ΔΟΚΙΜΙΑ ΙΔΕΩΝ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1995      Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ.  Ἐκδ. Πιτσιλός (Βραβεῖο τοῦ ἑλληνικοῦ Pen Club, 1997).
  • 1996      Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. Δοκίμια τῆς αἰχμῆς.  Ἐκδ. τῶν Φίλων.
  • 1997      Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ. Δοκίμια γιά τήν ἔσχατη μέριμνα τοῦ ἀνθρώπου.  Ἐκδ. Παρουσία.
  • 1997      Ο ΤΡΑΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1997      Ο ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ. Δώδεκα Ἕλληνες συγγραφεῖς.  Ἐκδ. Ἁρμός.
  • 1999      ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΩΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.  Ἐκδ. Ἀναλόγιο – Εὐθύνη.
  • 2002      ΟΙ ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ.  Ἐκδ. Ἀναλόγιο – Εὐθύνη. Ο πλήρης κατάλογο των έργων του

Μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1967      Ν. ΜΠΕΡΝΤΙΑΕΦ:  ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1968      Κ. ΓΙΑΣΠΕΡΣ:  ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1970      ΖΑΝ ΒΑΛ:  ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΕΣ ΤΟΥ ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΥ  (Κίρκεγκωρ,Χάιντεγκερ, Γιάσπερς, Μαρσέλ, Σάρτρ).  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1972      ΟΡΤΕΓΑ Υ ΓΚΑΣΣΕΤ:  Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΜΑΖΩΝ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1973      Μ. ΧΑΪΝΤΕΓΚΕΡ:  ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1975      Ι.Μ. ΜΠΟΧΕΝΣΚΙ:  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ (20ός αἰώνας).  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1976      ΠΑΟΥΛ ΤΙΛΛΙΧ:  ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ.  Ἐκδ. Δωδώνη.
  • 1978      Κ. ΓΙΑΣΠΕΡΣ:  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ. Ἐκδ. Παρμενίδης.
  • 1979      Γ. ΣΑΧΑΚΙΑΝ:  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ,  Α΄ τόμος.  Ἐκδ. Παρμενίδης.
  • 1981      Γ. ΣΑΧΑΚΙΑΝ:  ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ,  Β΄ τόμος.  Ἐκδ. Παρμενίδης.
  • 1984      Ν. ΜΠΕΡΝΤΙΑΕΦ:  ΔΟΚΙΜΙΟ ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗΣ.α΄ ἔκδοση: Imago,  β΄ ἔκδοση: Παρουσία.

Παραπομπές

  1. ↑ Άλμα πάνω, στο:1,0 1,1 1,2 «Χρήστος Μαλεβίτσης-Βιογραφία»www.malevitsis.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2017.
  2. ↑ Άλμα πάνω, στο:2,0 2,1 «BiblioNet : Μαλεβίτσης, Χρήστος, 1927-1997»www.biblionet.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2017.

Βιβλιογραφικές πηγές

  • Σωτήρης Γουνελάς(2016), Κριτική σπουδή στο έργο του Χρήστου Μαλεβίτση, Αθήνα, εκδ. Αρμός, ISBN 9789605279240
  • Μάριος Μπέγζος(1999), Χρήστος Μαλεβίτσης. Η ζωή και το έργο του, Αθήνα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, ISBN 960-344-672-6.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

https://web.archive.org/web/20171207093726/http://www.malevitsis.gr/

O Χρήστος Μαλεβίτσης σε συνέντευξη της ΕΤ1

Ο γιός του Χρήστου Μαλεβίτση, Κωνσταντίνος Μαλεβίτσης, μιλά στα Στερεά Νέα  για το μεγάλο έργο και τη ζωή του πατέρα του - STEREA NEWS

Ο Κωνσταντίνος Μαλεβίτσης δίπλα στην προτομή του πατέρα του απέναντι από την είσοδο του ΓΕΛ Φιλοθέης- Λύκειο ΧΡ. ΜΑΛΕΒΙΤΣΗΣ

Κωνσταντίνος Μαλεβίτσης: «Ο πατέρας μου συνήθιζε να αφιερώνει κάθε βιβλίο του σε αγαπημένα πρόσωπα. Σε μένα έχει αφιερώσει τα «Δοκίμια Ιδεών»: Στον Κωνσταντίνο, τον γιο μου. Την ελπίδα»

Ο πατέρας μου ήταν μια δυναμική προσωπικότητα. Όταν έφυγε από τη ζωή ήμουν σχεδόν έφηβος και πέρασαν χρόνια για να καταλάβω πόσο σημαντικό και πόσο επίκαιρο είναι το έργο του για τον καθένα από μας.

  • Υπήρξε στοχαστής, φιλόσοφος και συγγραφέας δοκιμίων που αποτελούν τομές στη συνείδηση της εποχής μας, εκφράζοντας την πνευματική ανησυχία και τον προβληματισμό του εικοστού αιώνα. Πώς ήταν σαν άνθρωπος και σαν πατέρας;

Σαν άνθρωπος ήταν απλός και σεμνός, σοβαρός και ήρεμος. Άνθρωπος του βιβλίου, όχι ιδιαίτερα κοινωνικός, σε αντίθεση με τη μητέρα μου. Έχοντας μεγαλώσει στην επαρχία, αγαπούσε ιδιαίτερα τη φύση, βρίσκοντας διέξοδο από το πολύωρο διάβασμα σε μικρούς περιπάτους στη Φιλοθέη. Στις βόλτες αυτές, σχεδόν κάθε μεσημέρι, τον ακολουθούσα και εγώ, θαυμάζοντας με τα δικά του μάτια, τα δένδρα, τα φυτά, το βουνό, τον ήλιο, τα χρώματα. Ο θαυμασμός του για τη φύση ήταν για μένα μάθημα ζωής.

  • Ο ίδιος διευκρίνιζε στους υπότιτλους των βιβλίων του, ότι πρόκειται για μικρά δοκίμια με μεγάλα θέματα, δοκίμια τού εικοστού αιώνα, δοκίμια σύγχρονου προβληματισμού, δοκίμια μεταϊστορικοῦ προβληματισμού, δοκίμια αιχμής για την πνευματική κατάσταση τής εποχής μας ή για την έσχατη μέριμνα τού ανθρώπου. Πώς θα χαρακτηρίζατε εσείς το έργο του;

Για να γίνει κατανοητό το έργο του Χρήστου Μαλεβίτση απαιτεί «παιδεία», μια συγκεκριμένη ευρύτητα γνώσεων, διότι στα δοκίμιά του αγγίζει πολλά διαφορετικά θέματα που αντλεί από τη θρησκεία, τη φιλοσοφία, τη μυθολογία, την ιστορία του πολιτισμού, τη λαϊκή παράδοση.

  • Υπάρχει κάποιο βιβλίο/έργο του που ξεχωρίζετε;

Τα δοκίμιά του είναι μικρά δοκίμια για μεγάλα θέματα, όπως αποκαλεί ο ίδιος. Μου είναι δύσκολο να ξεχωρίσω κάποιο βιβλίο, διότι υπάρχουν εξαιρετικά αποσπάσματα διάσπαρτα σε όλα του τα βιβλία. Μάλιστα συνήθιζε να αφιερώνει κάθε βιβλίο του σε αγαπημένα πρόσωπα. Σε μένα έχει αφιερώσει τα «Δοκίμια Ιδεών»: «Στον Κωνσταντίνο, τον γιο μου. Την ελπίδα».

  • Ποια είναι η πρώτη εικόνα που σας έρχεται στο μυαλό από τον πατέρα σας;

Μου έρχεται στο νου η εικόνα ενός ανθρώπου που σκέπτεται. Που είναι καθισμένος στο γραφείο του, σκυμμένος στα βιβλία του, με κουλουριασμένο τον αγαπημένο του σκύλο στα πόδια του. Και με ένα ελαφρό μειδίαμα, όταν σηκώνει το κεφάλι.

  • Μιλήστε μας και για τον Σύλλογο Φίλων Χρήστου Μαλεβίτση.

Ο Σύνδεσμος Φίλων Χρήστου Μαλεβίτση ιδρύθηκε το 2004 με Πρόεδρο τον πρέσβη και συγγραφέα κ. Β. Βιτσαξή. Πρόκειται για μη κερδοσκοπικό σωματείο με στόχο τη διάσωση και διάδοση του έργου του πατέρα μου, δεδομένου ότι πολλά βιβλία του είχαν μετά τον θάνατό του ήδη εξαντληθεί. Με χορηγίες από τον Δήμο Αθηναίων, τη Βουλή των Ελλήνων και το Ίδρυμα Σ. Νιάρχος, τα μέλη του Συνδέσμου πραγματοποίησαν την ηλεκτρονική καταγραφή και στη συνέχεια την έντυπη έκδοση του έργου του συγγραφέα με τη μορφή Απάντων. Ο Σύνδεσμος έχει ενεργά μέλη που οργανώνουν ομιλίες, εκδηλώσεις και άλλες δραστηριότητες για την προβολή της φιλοσοφικής σκέψης του Χρήστου Μαλεβίτση.

  • Πως αισθανθήκατε όταν ενημερωθήκατε για την πρωτοβουλία του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού να μετονομαστεί το ΓΕΛ Φιλοθέης σε Λύκειο «ΧΡ.ΜΑΛΕΒΙΤΣΗΣ»;

Η πρωτοβουλία του Δημάρχου Φιλοθέης-Ψυχικού κ. Δημήτρη Γαλάνη, στον οποίο οφείλω θερμές ευχαριστίες, ήταν ιδιαίτερη τιμή και χαρά για μένα. Πιστεύω ότι η μετονομασία του Λυκείου σε Λύκειο ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΕΒΙΤΣΗΣ θα συμβάλει στην ευρύτερη γνωστοποίηση του αξιόλογου έργου του πατέρα μου.

  • Να κλείσουμε με κάποια συμβουλή που σας έδωσε ο πατέρας σας, για την ζωή σας;

Μια συμβουλή μέσα από κείμενό του, από το βιβλίο «Εφημερία»:

«Τίποτα δεν σου ανήκει. Σου εδόθη όμως ένα κερί, η ψυχή σου. Από τότε που κατάλαβες, άναψες το κερί και είπες. Θα το κρατώ αναμμένο μέσα σε τούτη την κοσμική ξαγρύπνια, ίσαμε να λειώσει. Αυτή είπες πώς είναι η εφημερία σου».