Τραπεζικά Χαρτοφυλάκια Ομολόγων: Ο από μηχανής Θεός υπάρχει και δεν είναι άλλος από την ΕΚΤ

  • Αυτό που η Ελλάδα δεν έχει ασφαλίσει είναι τις τράπεζες, οι οποίες έχουν τεράστια χαρτοφυλάκια ομολόγων και αγνοοούμε στην παρούσα φάση το κόστος από τις παρούσες συνθήκες στο χαρτοφυλάκιο αυτό.

Βέβαια μια άποψη μπορεί να αποκτήσει κανείς αν διαβάσει τις εκτιμήσεις της Τράπεζας Ελλάδος στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

  • Οι ελληνικές τράπεζες το 2021 αύξησαν την έκθεση τους στον κίνδυνο της αγοράς αυξάνοντας τις τοποθετήσεις τους σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, εταιρικά ομόλογα, μετοχές και Αμοιβαία Κεφάλαια.

Πιο συγκεκριμένα και όσον αφορά τα ομόλογα το σύνολο των ομολόγων της Ελληνικής Δη-μοκρατίας -περιλαμβανομένων των εντόκων γραμματίων- που διακρατούν οι ελληνικές τράπεζες στα χαρτοφυλάκιά τους στο τέλος του 2021 ανήλθε σε 28,3 δισεκ. ευρώ . Ανέρχεται λοιπόν πέριξ του 9,5% του ενεργητικού και αυξήθηκ κατά περίπου 1,5 δισεκ. ευρώ σε σύγκριση με το 2020 και κατά περίπου 11,9 δισεκ. ευρώ σε σύγκριση με το 2019!

  • Ειδικότερα, η αξία του χαρτοφυλακίου τίτλων της Ελληνικής Δημοκρατίας που διακρατεί ο τραπεζικός τομέας σε χαρτοφυλάκια που αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία ανήλθε σε 7,1 δι-σεκ. ευρώ στο τέλος του 2021, έναντι 10,3 δισεκ. ευρώ στο τέλος του 2020.

Αντίστοιχα, η έκθεση των ελληνικών τραπεζών σε τίτλους της Ελληνικής Δημοκρατίας στα χαρτοφυλάκια που αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία, μειώθηκε κατά 31%, ενώ ως προς το σύνολο του ενεργητικού υποχώρησε σε 2,4% στο τέλος του 2021, από 3,8% στο τέλος του 2020.(σελίδα 50 της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της ΤτΕ).

  • Χρήζει αναφοράς ότι στο πλαίσιο της διενέργειας ανάλυσης ευαισθησίας για τα εν λόγω χαρτοφυλάκια ομολόγων, μία δυνητική αύξηση των επιτοκίων- interest rates-κατά 1 μονάδα βάσης, αναμένεται να επιφέρει ζημίες μόνο για το σύνολο των χαρτοφυλακίων των ομολόγων των τραπεζών ύψους 33,7 εκατ. ευρώ σύμφωνα πάντα με τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου στο τέλος του 2021 και έναντι ζημίας 29,7 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2020.

Αντίστοιχα, η επίδραση μίας δυνητικής αύξησης των πιστωτικών περιθωρίων -credit spreads- κατά 1 μ.β. στο σύνολο των χαρτοφυλακίων ισοδυναμεί με ζημία 37,5 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2021, έναντι ζημιών ύψους 33,1 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο χρόνο.

  • Όσον αφορά τώρα την έκθεση του τραπεζικού συστήματος σε εταιρικά ομόλογα, σύμφωνα πάντα με την ΤτΕ, το 2021, η αξία των εταιρικών ομολόγων που διακρατεί ο τραπεζικός τομέας αυξήθηκε σημαντικά κατά 36% σε 2,5 δισεκ. ευρώ στο τέλος του 2021, από 1,8 δισεκ. ευρώ στο τέλος του 2020 (στα χαρτοφυλάκια που αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία). Ωστόσο, το ποσοστό των εταιρικών ομολόγων σε σχέση με το σύνολο του ενεργητικού του τραπεζικού τομέα παραμένει σε χαμηλό επίπεδο, διαμορφούμενο σε μόλις 0,8%.

Επισημαίνεται ότι η εν λόγω αύξηση στη κατοχή εταιρικών ομολόγων οφείλεται κυρίως στην επένδυση σε ομόλογα ελληνικών επιχειρήσεων που εκδόθηκαν μέσα στο 2021, συνολικού ύψους περίπου 3,8 δισεκ. ευρώ.

  • Τέλος ο τραπεζικός τομέας κατά τη διάρκεια του 2021 αύξησε την αξία των μετοχικών τίτλων, αμοιβαίων κεφαλαίων και συμμετοχών που διακρατεί ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού.

Στο τέλος λοιπόν του 2021 κατείχε μετοχικούς τίτλους, συμμετοχές και αμοιβαία κεφάλαια συνολικής αξίας 1,9 δισεκ. ευρώ, ήτοι 0,65% επί του συνολικού ενεργητικού του τραπεζικού τομέα, έναντι 1,3 δισεκ. ευρώ στο τέλος του 2020.

Στο σημείο αυτό να διευκρινήσουμε τα εξής:

-Οι τράπεζες μπορούν να διαχωρίζουν λογιστικά τα χαρτοφυλάκια ομολόγων τους σε δύο κατηγορίες:

Αυτά που αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία και τα ομόλογα που μένουν με μια σταθερή τιμή στα βιβλία των τραπεζών, επειδή πρόκειται να τα κρατήσουν ως τη λήξη τους.

  • Τα περισσότερα ομόλογα οι τράπεζες τα διακρατούν στη δεύτερη κατηγορία, ώστε να προφυλαχθούν από ενδεχόμενη πτώση των τιμών τους, εντούτοις πέριξ των 10,3 δις κρατικών ομολόγων και 1,79 δις εταιρικών ομολόγων διακρατώνται στην πρώτη κατηγορία.

-Ceteris paribus οι πιέσεις στην αγορά ομολόγων θα συνεχιστούν. Βλέπετε, ακόμα και μετά την πρόσφατη πτώση, οι πραγματικές αποδόσεις δυστυχώς παραμένουν αρνητικές αν συμπεριλάβουμε στο κάδρο τον πληθωρισμό. Επομένως έχουμε μέλλον μπροστά μας.

– Ο από μηχανής Θεός βέβαια υπάρχει και θα είναι και αυτός που θα καθορίσει τον τελικό λογαριασμό στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών.

  • Δεν είναι άλλος από την ΕΚΤ, η οποία όπως έχει προοιωνίσει η Κριστίν Λαγκάρντ, από ένα σημείο και μετά θα επέμβει στην αγορά.

Υπενθυμίζουμε ότι κατά την πρόσφατη δηλώση της επικεφαλής της ΕΚΤ, αν διαπιστωθούν προβλήματα που θα θέσουν σε κίνδυνο τη χρηματοδότηση κρατών και επιχειρήσεων, τότε η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέες καθαρές αγορές ομολόγων, ήτοι θα συνεχίσει να αγοράζει τις εκδόσεις που έχουν πρόβλημα ακόμα και πέρα από το όριο της επανεπένδυσης τους στους τίτλους που λήγουν.