Το μεταμεσονύχτιο σημειωματάριο του μικρομέτοχου (26.11.2020)

  • Αυτό δεν το σκέφτηκαν οι «εγκέφαλοι» του ΥΠΟΙΚ;;;

Τι κι αν τα οχήματα των Ελλήνων φορολογουμένων ήταν σταθμευμένα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω των περιβόητων LOCKDOWN;;; Αυτό δεν ταρακούνησε τους «εγκεφάλους» του υπουργείου Οικονομικών να αναζητήσουν τρόπους μείωσης της επιβάρυνσης για τους ιδιοκτήτες των οχημάτων, ενώ ακόμα και το αίτημα του κόσμου για παράταση της προθεσμίας δεν έχει απαντηθεί από τους αρμόδιους, αλλά βρίσκεται υπό εξέταση. Τέλη κυκλοφορίας, χωρίς κυκλοφορία! «Συγχαρητήρια» στην κυβέρνηση…


Ο  Ντιέγκο Μαραντόνα έφυγε με δυο μεγάλα «παράπονα» από αυτόν τον κόσμο. Το πρώτο ήταν πως δεν μπορούσε στα γενέθλιά του στις 30 Οκτωβρίου να δει τα παιδιά του, λόγω κορονοϊού, όπως και το εγγόνι του, Μπέντζαμιν Αγκουέρο Μαραντόνα, το γιο που έχει αποκτήσει η κόρη του με τον Κουν Αγκουέρο της Μάντσεστερ Σίτι.

  • Το δεύτερο ήταν πως όσο η μητέρα του ήταν εν ζωή, δεν είχε περάσει το χρόνο που θα ήθελε μαζί της. Στην τελευταία του συνέντευξη στην Clarin, με αφορμή τα γενέθλιά του είχε δηλώσει πως «μετανιώνω που δεν είχα κοντά μου τους γονείς μου. Πάντα έκανα αυτή την ευχή, να είχα μια ακόμα ημέρα με την Τότα (σ.σ. η μητέρα του). Αλλά ξέρω πως από τον παράδεισο θα είναι υπερήφανη για εμένα και πως ήταν χαρούμενη».

Ο Μαραντόνα ξύπνησε στις 10:00 (ώρα Αργεντινής) και δεν αισθανόταν καλά. Οι άνθρωποι που είχαν επιφορτιστεί με το να τον προσέχουν στη διάρκεια της αποθεραπείας του από την επέμβαση στο κεφάλι, οι Μαξιμιλιάνο Πομάργο και Τζόνι Εσπόσιτο, ήταν ανήσυχοι. Αμέσως επικοινώνησαν με τον γιατρό Λεπόλντο Λούκε και τον δικηγόρο και φίλο του Μαραντόνα, Ματίας Μόρλα όπως επίσης και με τις κόρες του που ζουν στην Αργεντινή, Ντάλμα, Τζιανίνα και Τζάνα.

  • Προς το μεσημέρι στη γειτονιά Σαν Αντρές εμφανίστηκαν περίπου έξι ασθενοφόρα, με τους διασώστες να προσπαθούν για το… θαύμα. Να σώσουν τη ζωή του Ντιέγκο Μαραντόνα. Δεν μπόρεσαν, όμως, να κάνουν τίποτα και ο 60χρονος μύθος του παγκοσμίου ποδοσφαίρου έφυγε από τη ζωή.

Η Clarin αναφέρει πως το τελευταίο διάστημα ο Μαραντόνα ήταν εμφανώς καταπονημένος, σε κακή ψυχολογική κατάσταση. Ο γιατρός του, ο ψυχολόγος Κάρλος Ντίαζ και η ψυχίατρος Αγκουστίνα Κοσάτσοφ εξέταζαν ένα πλάνο επιστροφής στην Κούβα. Εκεί είχε νοσηλευτεί ο Ντιέγκο Μαραντόνα σαν φιλοξενούμενος του Φιντέλ Κάστρο για να κάνει αποτοξίνωση πριν από περίπου 20 χρόνια.

Ήταν 30 Οκτωβρίου του 1960 όταν η οικογένεια Μαραντόνα αποκτούσε τον μικρό Ντιέγκο στην περιοχή του Λανούς στο Μπουένος Άιρες. Φυσικά, δεν μπορούσε να φανταστεί πως το νεογέννητο αγόρι της θα εξελισσόταν στον μεγαλύτερο ποδοσφαιριστή που ανέδειξε ποτέ αυτός ο πλανήτης.

Είναι γνωστή άλλωστε η απάντηση που δίνουν όλοι οι Αργεντινοί, και όσοι τους υποστηρίζουν, όταν οι Βραζιλιάνοι υποστηρίζουν πως «ο Θεός έστειλε τον Πελέ στη Γη για να διδάξει ποδόσφαιρο». Η… τάπα έρχεται με τη φράση «Μα, ο Ντιέγκο δεν έστειλε κανέναν», κι έτσι καταλαβαίνει κανείς για το μέγεθος του μύθου που περικλύει τη ζωή του Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα…

** FILE ** Argentina's Diego Maradona, left, beats England goalkeeper Peter Shilton to a high ball and score his first of two goals in a World Cup quarterfinal in Mexico City, in this June 22, 1986 photo. Argentina won 2-1. Maradona acknowledged that he struck the ball with his hand in the famous "Hand of God" goal against England in the 1986 World Cup quarterfinals. Speaking on his local television talk show Monday night, Aug. 22, 2005, Maradona called one of soccer's most controversial goals "something that just came out of me. It was a bit of mischief." (AP Photo/El Grafico, Buenos Aires)

Το «Χέρι του Θεού», όπως ονομάστηκε το γκολ που πέτυχε με το χέρι του στο Μουντιάλ το 1986 κόντρα στην Αγγλία

Του μοναδικού «Πίπε Ντ’ Όρο». Του ανθρώπου που τα έβαλε με όλους και με όλα στη ζωή του, που τα έβαλε και με τον ίδιο του τον εαυτό όντας εθισμένος στα ναρκωτικά για μεγάλο διάστημα και που κατάφερε να συσπειρώσει ένα ολόκληρο έθνος γύρω από τη… στρογγυλή θεά και να το οδηγήσει στην ψυχική ανάταση με την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1986. Ξέρετε, αυτού του Μουντιάλ που ουσιαστικά «καθάρισε» μόνος του τραβώντας από… το χέρι, το δικό του ή του Θεού το ίδιο κάνει άλλωστε, την Αργεντινή.

  • Και να ήταν μόνο αυτό; Ο «Ντιεγκίτο» οδήγησε τη Νάπολι στην κορυφή της Ιταλίας και στην κατάκτηση ευρωπαϊκού τίτλου, δίχασε τους… γείτονες στο Μουντιάλ της Ιταλίας και δεν δίστασε να μιλήσει ακόμα και για τη δράση της καμόρα στο ποδόσφαιρο.
  • Παράλληλα, δεν έκρυψε ποτέ την αντιπάθειά του για τα… μεγάλα κεφάλια του παγκοσμίου ποδοσφαίρου αλλά και για τον Πελέ, ενώ λατρεύει όσο τίποτα άλλο τη μπάλα, τις όμορφες γυναίκες, τη Μπόκα Τζούνιορς και φυσικά την «Αλμπιτσελέστε»…

Diego Maradona of Argentina celebrates with the cup at the end of the World Cup soccer final in the Atzeca Stadium, in Mexico City, Mexico, on June 29, 1986. Argentina defeated West Germany 3-2 to take the trophy. (Ap Photo/Carlo Fumagalli)

Ο Ντιέγκο Μαραντόνα με το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου

  • Η πορεία του στο ποδόσφαιρο γνωστή και δεν χρειάζονται πολλές και κουραστικές αναφορές στα κατορθώματά του. Εξάλλου, αν και 60 ετών παρέμενε… έφηβος, αντιδραστικός ως… αναρχικός, κόντρα στο εκάστοτε σύστημα και ακομπλεξάριστος όταν έπρεπε να τοποθετηθεί είτε για τον εαυτό του είτε για άλλους μεγάλους αστέρες της εποχής του και του σήμερα.

Γιατί πολύ απλά, ο Μαραντόνα ήταν ένας, μοναδικός κι ανεπανάληπτος. Όπως κι ο Θεός ήταν ένας, έτσι κι ο Ντιέγκο δεν πρόκειται να βρει μιμητή… στον αιώνα τον άπαντα. Πλέον, πήρε τη θέση που τον περίμενε δίπλα στον ύψιστο.

Οι καταχρήσεις και η πολυτάραχη ζωή του Ντιέγκο

  • Ο Μαραντόνα ήταν αντισυμβατικός. Ανένταχτος. Δεν έμπαινε σε καλούπια. Ούτε μπήκε ποτέ στα 60 χρόνια της ζωής του. Η στάση ζωής του, βέβαια, του κόστισε πολλές φορές.
  • Πλήρωσε ακριβά τις καταχρήσεις τόσο σε ό,τι αφορά την υγεία του όσο και το σύνολο της καριέρας του που θα μπορούσε να είναι ακόμα πιο σπουδαία, όσο κι αν αυτό ακούγεται ουτοπικό γιατί αλήθεια, τι παραπάνω θα μπορούσε να πετύχει μόνος του κανείς σε ένα ομαδικό σπορ;
  • Όμως, όπως έγραψε ο σπουδαίος Ουρουγουανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Χιουζ Γκαλεάνο, ο Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα ήταν ο «πιο ανθρώπινος από τους Θεούς».

«Τον Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα τον λάτρευαν όχι μόνο για τα υπέροχα ακροβατικά του, αλλά και γιατί ήταν ένας τρωτός θεός, αμαρτωλός, ο πιο ανθρώπινος των θεών. Μπορούσες εύκολα να αναγνωρίσεις στο πρόσωπό του όλες τις ανθρώπινες αδυναμίες συρρικνωμένες, ή τουλάχιστον τις αρσενικές αδυναμίες: ήταν γυναικάς, κοιλιόδουλος, πότης, απατεώνας, ψεύτης, φανφαρόνος, ανεύθυνος.

  • Ομως οι θεοί, όσο και ανθρώπινοι κι αν είναι, δεν βγαίνουν ποτέ στη σύνταξη. Ο ίδιος δεν μπόρεσε να επιστρέψει στο ανώνυμο πλήθος απ’ όπου είχε βγει. Η δόξα, που τον είχε βγάλει από τη φτώχεια, τον κρατούσε φυλακισμένο.
  • Ο Μαραντόνα ήταν καταδικασμένος να παριστάνει τον Μαραντόνα, ήταν υποχρεωμένος να είναι αστέρι σε κάθε γιορτή, το μωρό σε κάθε βάφτιση και ο νεκρός σε κάθε κηδεία. Η δόξα είναι ένα ναρκωτικό που προκαλεί μεγαλύτερη καταστροφή απ’ ό,τι η κοκαΐνη.
  • Στις αναλύσεις αίματος και ούρων δεν ανιχνεύεται», αναφέρει χαρακτηριστικά στο βιβλίο του «Καθρέφτες: Μια σχεδόν παγκόσμια ιστορία».
  • Από την εποχή που μεσουρανούσε στα γήπεδα, είχαν αρχίσει τα προβλήματα του Ντιέγκο Μαραντόνα με τις καταχρήσεις. Στη διάρκεια της παραμονής του στην Ιταλία και τη Νάπολη υπήρξαν φήμες για σχέσεις του με τη μαφία, ενώ οι σχέσεις που είχε με διάφορες συντρόφους εκτός γάμου τον έφερναν συχνά στο επίκεντρο των κουτσομπολιών.
  • Ο Μαραντόνα είχε αποκτήσει κι έναν γιο που γεννήθηκε το 1986 και τον αναγνώρισε τελικά το 2003 όσο ήταν στην Ιταλία και γενικότερα, είχε πάρα πολλά μπλεξίματα λόγω των παθών του…

Στο Μουντιάλ του 1994 ο Αργεντινός σούπερ σταρ βρέθηκε θετικός σε έλεγχο απαγορευμένων ουσιών κι εκεί άρχισε η κατρακύλα για τον «Ντιεγκίτο». Έμεινε εκτός δράσης για καιρό, επέστρεψε τελικά στην αγαπημένο του Μπόκα Τζούνιορς για να κλείσει εκεί την καριέρα του κι από εκεί και έπειτα, πολλές φορές απασχόλησε τον πλανήτη με την πορεία της υγείας του. Βρέθηκε ακόμα και σε κλινική απεξάρτησης έχοντας γίνει τρομακτικά παχύσαρκος στην προσπάθεια να απεξαρτηθεί.

  • Στη συνέχεια αρκετές φορές έδειξε να κερδίζει τη μάχη, κατάφερε να επιστρέψει στο ποδόσφαιρο σαν προπονητής και κάθισε και στον πάγκο της εθνικής ομάδας της Αργεντινής στο Μουντιάλ του 2010, ενώ στη συνέχεια δούλεψε σε αρκετές ομάδες.
  • Τα τελευταία χρόνια φαινόταν και πάλι να έχει πολλά προβλήματα με την ήδη επιβαρυμένη υγεία του. Τον Νοέμβριο του 2020 υποβλήθηκε στην επέμβαση στον εγκέφαλο, όμως, λίγες ημέρες μετά ήρθε το μοιραίο…

Είπε βουλευτής της αντιπολίτευσης και γιατρός: «Το γεγονός ότι δεν έχουμε αρκετές ΜΕΘ, είναι ο λόγος που βρισκόμαστε σε lock down»! Αν αυτό έχει στοιχειώδη βάση και λογική, γιατί βρίσκονται σε lock down και οι χώρες που έχουν πολλές ΜΕΘ; «Δεν απαντάει. Παράλογο»;



Ντροπιαστική πρωτιά: Πρώτη στην Ευρώπη η Κρήτη σε κακοποίηση γυναικών


Στο ίδιο τραπέζι, αλλά χωρίς εκβιασμούς

– Η Αγκυρα δοκίμασε να επιβάλει τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο με τις έρευνες που διεξάγει εδώ και μήνες με το «Ορούτς Ρέις». Το έκανε προκλητικά σε μια πρωτοφανή άσκηση στρατηγικής εξαναγκασμού. Δεν σταμάτησε ποτέ ουσιαστικά εκτός από μερικά διαλείμματα που οφείλονταν στην προσπάθεια να αμβλυνθούν οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων. Είναι η πρώτη φορά από το 1974 που η Τουρκία ακολούθησε αυτή την τακτική, απροκάλυπτα και χωρίς όρια. Αν η Ελλάδα προσέλθει τώρα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, θα νομιμοποιήσει ουσιαστικά και πρακτικά τη στρατηγική της Αγκυρας.

– Η Τουρκία θέτει τώρα το ζήτημα των γκρίζων ζωνών με εμμονή. Το κάνει λεκτικά, αλλά και στο πεδίο με τις υπερπτήσεις των μαχητικών της αεροσκαφών και τις ενέργειες του λιμενικού και ναυτικού της. Δεν υπάρχει άλλη περίπτωση –στην Ευρώπη τουλάχιστον– που μία χώρα επιχειρεί να αμφισβητήσει τόσο ανοικτά εδραιωμένη εθνική κυριαρχία άλλου κράτους. Γιατί είναι άλλο ζήτημα η διαφωνία για την υφαλοκρηπίδα ή την ΑΟΖ και άλλο η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας-ιδιοκτησίας κατοικημένων και μη νησιών.

– Το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης νησιών του Αιγαίου επαναφέρεται επίσης στο τραπέζι με τρόπο ωμό. Και είναι προφανώς απαίτηση της τουρκικής κυβέρνησης να συμπεριληφθεί στην ατζέντα των διερευνητικών και της διαπραγμάτευσης. Αυτά τα δύο ζητήματα, με τον τρόπο που τα θέτει η Αγκυρα, δεν μπορούν να γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Αυτή είναι η ουσία. Εχουμε όμως ένα πρόβλημα που απαιτεί άμεσα την αποτελεσματική κινητοποίηση της κυβέρνησης αλλά και όλων. Οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι συχνά δεν καταλαβαίνουν για ποιο πράγμα μιλάμε. Βλέπουν δύο χώρες να τσακώνονται και τις προτρέπουν «να καθίσετε και να τα βρείτε». Δεν μπορώ, όμως, να φαντασθώ κανέναν από αυτούς να δια-πραγματεύεται όχι για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, αλλά για το αν του ανήκει κομμάτι της εθνικής του κυριαρχίας ή για το αν πρέπει να απομακρύνει στρατεύματα από νησιά που αποδεδειγμένα απειλούνται.

Υποχρέωσή μας συνεπώς, εθνική μας υποχρέωση, είναι να κάνουμε τα πάντα για να εξηγήσουμε ότι είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευθούμε για αυτά που έχουμε αποδεχθεί εδώ και 45 χρόνια ότι είναι οι διαφορές μας, και να πάμε στο Δικαστήριο για να τα λύσουμε αν μπορούμε. Οχι, όμως, να κάτσουμε στο τραπέζι μετά μία περίοδο μπούλινγκ, αποδεχόμενοι μία εξωφρενική ατζέντα. Γιατί τότε κάθε φορά που θα διαφωνούμε στο τραπέζι των συνομιλιών, η Αγκυρα θα ξέρει τι πρέπει να κάνει για να εκβιάσει μια ελληνική υποχώρηση.


skitso-toy-andrea-petroylaki-25-11-200


Εικόνα


Πανεπιστημιακοί μαζεύουν υπογραφές κατά της δημιουργίας ξενόγλωσσου τμήματος της Ιατρικής στο ΑΠΘ. Δεν μπορεί να τα ζούμε ρε σεις αυτά τα πράγματα. Δεν γίνεται.


Αυτοί οι υποκριτές είναι με τους εργαζόμενους; Μόνο με το τομάρι τους είναι!

Εικόνα


  • Ο Βαγγέλης Μαρινάκης μίλησε για αλλοίωση αποτελέσματος στο παιχνίδι με την Μάντσεστερ Σίτι, τονίζοντας πως υπάρχει φάουλ στην αρχή της φάσης του τέρματος που έκρινε την αναμέτρηση! Και του απαντανε οι γαβροι απο κατω …
Πρόεδρε αντί να μας πεις πως γίνεται με τόσα έσοδα και η ομαδα φέτος σε όλα τα ζήτημα να έχει κάνει συνολικά 2-3 καλά ημίχρονα , αντί να μας πεις που είναι ο αντικαταστάτης του Ποντενσε και του Τσιμικα που πωλήθηκαν με 25 και 15 εκατομμύρια αντίστοιχα μας πουλάνε τρέλα. Ούτε μια μεταγραφή φέτος δεν είναι ισάξια ή ανώτερη παίχτη που έφυγε. Ακόμα και ο Εμβιλα καλύτερος του Γκιγιέρμε δεν είναι σε καμία περίπτωση καλά για Μπρουμα αντί Ποντενσε, Χαλεπάς και Βιναγκρε αντί Τσιμικα , Ραφινια αντί Ομάρ δε το συζητάμε καν.
Ματς σαν το σημερινό είχα να δω από τη χρονιά του Χασι. Και μη λέμε είναι η Σίτι οπότε λογικό. Φέτος έχουν σταθεί και έχουν πάρει αποτέλεσμα από τη Σίτι πολλές ομάδες που δεν παίζουν καν Τσάμπιονς Λιγκ. Ενώ και η Πόρτο στάθηκε μια χαρά. Δε λέμε να νικήσουμε ή να πάρουμε αποτέλεσμα αλλά είναι δυνατόν πρώτη τελική στο 88′?
  • Λοιπόν κύριε Μαρινάκη έχουμε κι λέμε, όχι ότι είχαμε απαιτήσεις κόντρα στην Μαντσεστερ σιτι ποσό μάλλον με απουσίες σημαντικές ΑΛΛΑ: η ομάδα έψαχνε δυο μπακ να αντικαταστήσουν Ομάρ τσιμικα ένα εξτρεμ ποιότητας από πέρσι που έφυγε ο Ποντενσε και ένα χάφ στη θέση του Γκιγιερμε, το αποτέλεσμα; Τρενάρισμα στις μεταγραφές να δεις αν θα προκριθεί η ομάδα στο Τσάμπιονς λιγκ για να γινουν οι κατάλληλες μεταγραφές και ήρθαν δυο δανεικοί τραυματίες, δυο μπακ άνω των 35, και όλοι οι υπόλοιποι δεν μπαίνουν καν στην εξίσωση αφού υπάρχουν στην ίδια θέση άλλοι 3 παίχτες τουλάχιστον. Πολύ κακός σχεδιασμός της ομάδας και φαίνεται από τα παιχνίδια στο πρωτάθλημα αυτό. Γιομα στη γιομα και περιμένουμε από ένα 36χρονο βαλμπουενα όσο τεράστιος και να είναι για να μας ξελασπώσει σε ματς με Αστέρα ΟΦΗ Ατρόμητο και πάει λέγοντας. Γεφύρι της Άρτας έχει καταντήσει ο Ολυμπιακός λυπάμαι για τη περσινή προσπάθεια των παιχτών και του Μαρτινς.

Η υγεία μπαίνει στο σχέδιο πόλεως

  • Πλακοστρώσεις, μεγάλες λεωφόροι, κλειστά ρέματα, αποκέντρωση: Ο κίνδυνος των επιδημιών διαμόρφωσε το σύγχρονο πρόσωπο της Αθήνας. Εδώ και αιώ-
νες, η εξέλιξη του πολεοδομικού σχεδιασμού των πόλεων συνδέεται με την υγιεινή. Το ίδιο συνέβη από τα πρώτα βήματα της Αθήνας ως πρωτεύουσας του νεοελληνικού κράτους, τότε που οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ σχεδίασαν μια πόλη που φρόντιζε την υγεία των κατοίκων της.

Βασιλικό διάταγμα

Χρειάστηκε να μεσολαβήσουν περίπου εκατό χρόνια χωρίς επιδημίες και μια σύγχρονη πανδημία, για να ακουστεί πάλι η σύσταση, «μη συγχρωτίζεστε και φροντίστε να κινείστε σε ανοιχτούς χώρους με καλό αερισμό». Η ιδέα ωστόσο δεν είναι καινούργια: ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός συνδέεται στενά με την υγεία, ήδη από την εποχή του Μάρκου Βιτρούβιου και των ρωμαϊκών πόλεων. «Πολλές από αυτές τις ιδέες χάθηκαν στη διάρκεια του Μεσαίωνα», εξηγεί η Βάσω Τροβά, καθηγήτρια τμήματος Αρχιτεκτόνων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, «και ανακινήθηκαν όταν, με τη Βιομηχανική Επανάσταση, άρχισαν να συρρέουν εργάτες στις πόλεις.

  • Ζώντας σε ανθυγιεινές συνθήκες, με βρώμικο νερό και μολυσμένο αέρα, είχαν μέσο όρο ζωής κατά πολλά χρόνια χαμηλότερο σε σχέση με τους κατοίκους της εξοχής». Τότε η φροντίδα της δημόσιας υγείας έγινε επιτακτική για την πολιτεία, και οι πόλεις επανασχεδιάστηκαν έτσι ώστε να τη διαφυλάττουν.
i-ygeia-mpainei-sto-schedio-poleos0
Το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας ως πρωτεύουσας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους εκπονήθηκε από τους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Εντουαρντ Σάουμπερτ και εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 1833. Το οδικό δίκτυο αναπτυσσόταν εν μέρει ακτινωτά, με κέντρα τις κυκλικές πλατείες, και εν μέρει παράλληλα και κάθετα προς τους βασικούς άξονες. Προβλέπονταν με ακρίβεια οι θέσεις όλων των δημόσιων κτιρίων (φωτ. Κρατική Συλλογή Γραφικών Τεχνών του Μονάχου). 

…..

«H προσπάθεια ένταξης του ζητήματος της υγιεινής στον σχεδιασμό της πόλης ξεκίνησε από την ίδρυση του ελληνικού κράτους», λέει η κυρία Τροβά, «την ίδια περίοδο που αυτό συνέβαινε στο Παρίσι και στο Λονδίνο. Ενα από τα πρώτα σχετικά διατάγματα ήταν το “Βασιλικό Διάταγμα περί υγιεινής οικοδομής πόλεων και κωμών”, που δημοσιεύθηκε το 1835. Μέσα σε αυτό περιγράφονται όροι και περιορισμοί, ούτως ώστε οι νέες πόλεις που θα δημιουργούνταν στο βασίλειο της Ελλάδας να ενσωματώνουν μια σειρά από ζητήματα υγιεινής στον σχεδιασμό τους».

  • Ετσι, για παράδειγμα, οι δρόμοι όφειλαν να τοποθετούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει σωστός αερισμός και ηλιασμός, και να διαθέτουν ειδικά αυλάκια για τις αποχετεύσεις. Στο ίδιο διάταγμα αναφέρονταν αναλυτικά πολλά επιμέρους ζητήματα που ρύθμιζαν την αστική ζωή, όπως η λειτουργία των δημόσιων αγορών, των σφαγείων, των νεκροταφείων, των νοσοκομείων, των φυλακών. Η γενικότερη κατεύθυνση ήταν να μετακινηθούν εκτός του κέντρου οι δραστηριότητες που θα μπορούσαν να μεταδώσουν μολυσματικές οσμές στην πόλη.

Οπως αναλυτικά αναφέρει η αρχιτέκτων Μαρία Δανιήλ στη διατριβή της «Το έργο της Αρχιτεκτονικής Υπηρεσίας του Δ. Αθηναίων, κατά την περίοδο 1835-1912», «με το συγκεκριμένο διάταγμα στους μεγάλους δήμους ήταν αναγκαίος ο προσδιορισμός ιδιαίτερου τόπου για τα σφαγεία, έξω από την πόλη, κοντά σε θάλασσα, ποταμό ή ρυάκι, και σε τόπο όπου δεν έπνεαν παντελώς ή τουλάχιστον συχνά οι άνεμοι προς την πόλη. Η ανέγερση του κτιρίου των σφαγείων της Αθήνας αποφασίστηκε το 1855 νότια του λόφου του Φιλοπάππου, στον σημερινό λόφο Σικελίας».

  • Εξίσου σημαντική για τη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους ήταν και η δημιουργία μιας οργανωμένης αγοράς τροφίμων, αφού ελλείψει κατάλληλου χώρου εξακολουθούσε να λειτουργεί στον χώρο του παζαριού της Τουρκοκρατίας (στο σημερινό Μοναστηράκι), «ξύλινα παραπήγματα, με στενούς διαδρόμους γύρω από τετράγωνη πλατεία, βρώμικη και έχοντας πατημένο χώμα για δάπεδο, με μία μόνο κρήνη στο μέσον, τον περισσότερο καιρό άνυδρη», γράφει η κυρία Δανιήλ.

Οπως μας πληροφορεί η κυρία Τροβά, παρότι δεν υπάρχουν πολλά στατιστικά στοιχεία, η Αθήνα υπέφερε από επιδημίες και μέσα στον 19ο αιώνα. Το 1850 υπήρξε επιδημία χολέρας στην Αθήνα, στον Πειραιά και στην Ερμούπολη, περί το 1870 επιδημίες ευλογιάς και εξανθηματικού τύφου χτύπησαν την πόλη, ενώ η ελονοσία πριν από το 1914 ήταν ενδημική ασθένεια που έπληττε μεγάλο μέρος του πληθυσμού και κυρίως σχετιζόταν με τα στάσιμα νερά.

  • Σύμφωνα με τους «Αθηναϊκούς περιπάτους» του Ροΐδη, ωστόσο, λίγο πριν από το τέλος του 19ου αιώνα, «τα υπαίθρια άγκιστρα του κρεοπώλου απειλούσι τους οφθαλμούς του διαβάτου, όταν δεν κρέμανται εξ αυτών νεόσφακτα πρόβατα με την κεφαλήν προς τα κάτω».
i-ygeia-mpainei-sto-schedio-poleos1
Αποψη της Αθήνας από την περιοχή του σημερινού Μετς. Σε πρώτο πλάνο ο Ιλισός και η οδός Βασιλέως Κωνσταντίνου.   
  • Είναι προφανές λοιπόν ότι παρότι η πρόθεση του νομοθέτη ήταν να διευθετηθούν εγκαίρως, σαφώς και οριστικά τα ζητήματα της δημόσιας υγείας στις γειτονιές των πόλεων και στα χωριά, τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. «Το πρόβλημα είναι πως από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, συνεπώς και της ελληνικής πόλης, έχουμε πάντα μιαν εγγενή σύγκρουση ανάμεσα στη πρόθεση του ευρύτερου σχεδιασμού και στη μικρο-ιδιοκτησία της γης», λέει η Βάσω Τροβά. «Αυτό σε μεγάλο βαθμό καθορίζει την εξέλιξη της πρωτεύουσας, συνεπώς και τα ζητήματα της υγιεινής.

Για παράδειγμα, το πρώτο σχέδιο της Αθήνας που έγινε το 1833 από τους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Εντουαρντ Σάουμπερτ συνάντησε διάφορες αντιδράσεις. Ενα από τα επιχειρήματα κατά της εφαρμογής του ήταν ότι πρότεινε πολύ φαρδιούς δρόμους. Επομένως, είχε μεγάλο κόστος εξαιτίας των απαλλοτριώσεων ιδιοκτησιών που είχαν ήδη αγοραστεί.

  • Το 1834, ο Λέο φον Κλέντσε ήρθε να διευθετήσει το πρόβλημα, εξασφαλίζοντας οικονομία δαπανών και περιορίζοντας αυτές τις συγκρούσεις. Μία από τις τροποποιήσεις που πρότεινε ήταν ο περιορισμός του πλάτους των οδών από 12,5 μέτρα σε 9 μέτρα. Παρότι ο ίδιος παραδεχόταν ότι οι πλατιές οδοί είναι πιο υγιεινές, έτσι εξοικονόμησε 7 εκτάρια γης και οι αποχετευτικοί αγωγοί μειώθηκαν κατά 5,5 χλμ.».

Η γέννηση των Κηπουπόλεων

Αυτή η σύγκρουση συμφερόντων έπαιξε καθοριστικό ρόλο και στην πορεία της πόλης. Η Αθήνα αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα και χωρίς κεντρικό σχεδιασμό, δηλαδή ανεξέλεγκτα. «Πέρα από το σχέδιο Κλεάνθη – Σάουμπερτ, όλα τα υπόλοιπα ήταν προσπάθειες διευθέτησης επεκτάσεων που ήδη έχουν συμβεί», διευκρινίζει η κ. Τροβά, και αυτό εξηγεί πολλά από όσα συνέβησαν στη συνέχεια φτάνοντας έως και τη δεκαετία του 1970.

  • Μέσα στον Μεσοπόλεμο έχουμε περίπου τέσσερις χιλιάδες θανάτους τον χρόνο από ελονοσία. Και η φυματίωση είναι εκτεταμένο φαινόμενο με δέκα χιλιάδες θανάτους τον χρόνο.
  • Οδηγεί στη γέννηση και στην έκρηξη των Κηπουπόλεων τη δεκαετία του 1920 (1923 το προάστιο του Ψυχικού, 1924 Εκάλη, 1925 Γλυφάδα, 1927 Βούλα), που προσπαθούν με τους περιορισμούς που βάζουν στη δόμηση να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον υγιεινής ζωής, μακριά από το κέντρο των πόλεων, αλλά και τους μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς που ζουν σε κακές συνθήκες.
i-ygeia-mpainei-sto-schedio-poleos2
Χάρτης με τον ποταμό Ιλισό πριν από την κάλυψή του. Ο Ιλισός μέχρι το 1939 ήταν ανοικτός και λειτουργούσε ως αποχετευτικός αγωγός κυρίως της ανατολικής πλευράς της Αθήνας (πηγή: Κ. Μπίρης).