Ο Γαλαξίας μας [Γαλακτώδης Οδός] – ένας από τα δισεκατομμύρια (!) που υπάρχουν στο Σύμπαν

Ο Γαλαξίας μας [Γαλακτώδης Οδός]

του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου

ΓΕΝΙΚΑ: Με τον όρο Γαλακτώδης οδός, αναφερόμαστε, στο γαλαξία στον οποίο ανήκει το Ηλιακό Σύστημα και φυσικά η Γη, ενώ όταν αναφερόμαστε σε άλλο γαλαξία, τον γράφουμε με γ μικρό και ακολουθεί το όνομα ή ο κωδικός του. Το Ηλιακό Σύστημα βρίσκεται στις παρυφές του Γαλαξία, και έτσι αυτός, καθώς τον κοιτάμε φαίνεται να σχηματίζει μία γαλακτόχρωμη λωρίδα με πολλά αστέρια, που διασχίζει τον ορατό από τη Γη ουρανό από την μία πλευρά του ορίζοντα μέχρι την άλλη. Λόγω της εμφάνισης αυτής, ονομάστηκε στα Ελληνικά “Γαλαξίας κύκλος”, [ή Λατινιστί Via Lactea=Γαλακτώδης Οδός].

  • Ο Γαλαξίας μας, λοιπόν, είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας [μέρος της Τοπικής Ομάδας γαλαξιών] και αποτελείται από τουλάχιστον 200-400 δισεκατομμύρια αστέρες σαν τον Ήλιο. Ανάμεσα στα τουλάχιστον στα 35 μέλη της Τοπικής Ομάδας γαλαξιών, έρχεται δεύτερος σε αριθμό αστέρων, ενώ πρώτος είναι ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, αποτελούμενος από ένα τρισεκατομμύριο αστέρες [στοιχεία 2006].

Αν και ο Γαλαξίας μας είναι ένας από τα δισεκατομμύρια (!) που υπάρχουν στο Σύμπαν, έχει ιδιαίτερη σημασία για μας γιατί αποτελεί τη “γειτονιά” του Ηλιακού Συστήματος. Πρώτος ο Δημόκριτος αντιλήφθηκε [4ος αι. π.Χ.] πως ο Γαλαξίας αποτελείται από απομακρυσμένα άστρα, δίνοντάς μας και τον πρώτο ορισμό: «Γαλαξίας εστί πολλών και μικρών και συνεχών αστέρων, συμφωτιζομένων αλλήλοις, συναυγασμός δια την πύκνωσιν».

ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΑ: Υπάρχουν πολλοί μύθοι που εξηγούν την γένεση του Γαλαξία. Κάποιοι μύθοι τον συνδέουν με ένα κοπάδι βοδιών των οποίων το γάλα δίνει στον ουρανό τη μπλε απόχρωση. Στην Άπω Ανατολή πίστευαν πως η ζώνη αστεριών είναι το «Ασημένιο Ποτάμι» του Παραδείσου. «Ακασάγκανγκα» είναι το ινδικό όνομα του Γαλαξία μας, που σημαίνει ο ουράνιος Γάγγης. Κατά την ελληνική Μυθολογία, ο Γαλαξίας σχηματίστηκε από την Ήρα, που έχυσε γάλα στον ουρανό, όταν ανακάλυψε πως ο Δίας τάιζε τον νεαρό Ηρακλή.

  • Σε άλλη εκδοχή, ο Ερμής έβαλε κρυφά το βρέφος Ηρακλή στον Όλυμπο για να θηλάσει την Ήρα που κοιμόταν. Ο Ηρακλής δάγκωσε τη θηλή της Ήρας και το γάλα της εκτινάχθηκε στους ουρανούς σχηματίζοντας τον Γαλαξία.

Στη φινλανδική Μυθολογία, ο Γαλαξίας ονομαζόταν Λινουνράτα (μονοπάτι των πουλιών), κι αυτό γιατί οι Φινλανδοί παρατήρησαν ότι τα αποδημητικά πουλιά χρησιμοποιούσαν τον Γαλαξία ως οδηγό για να ταξιδέψουν νότια, όπου πίστευαν ότι βρίσκεται το Λιντουκότο (το σπίτι των πουλιών). Αργότερα οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν πως τα αποδημητικά πουλιά έχουν τον Γαλαξία οδηγό για να ταξιδεύουν στα θερμότερα κλίματα κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

ΟΥΡΑΝΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗ: Όλοι οι αστέρες που διακρίνουμε με το μάτι μας στον ουρανό ανήκουν στον Γαλαξία, αλλά πέρα από αυτά τα αστρονομικώς κοντινά άστρα, ο γαλαξίας εμφανίζεται ως μία θολή λωρίδα λευκού φωτός που κυρίαρχει στο σύνολο της ουράνιας σφαίρας [ιδιαίτερα ορατός σε μέρη μακριά από φωτορύπανση]. Το φως αυτό προέρχεται από άστρα και άλλα υλικά που βρίσκονται εντός του γαλαξιακού επιπέδου. Σκοτεινές περιοχές μέσα στα όρια του Γαλαξία, όπως η Μεγάλη Ρωγμή και ο Σάκος Ανθράκων, αντιστοιχούν σε περιοχές όπου το φως από μακρινά αστέρια είναι αποκλεισμένο από σκοτεινά νεφελώματα.

  • Ο Γαλαξίας μας έχει σχετικά χαμηλή φωτεινότητα λόγω του διαστρικού ενδιάμεσου που γεμίζει το γαλαξιακό δίσκο και που μας εμποδίζει να δούμε το φωτεινό Γαλαξιακό κέντρο. Είναι συνεπώς δύσκολο να τον δει κανείς από μία αστική περιοχή.

Στην ουράνια σφαίρα ο Γαλαξίας εκτείνεται βόρεια μέχρι τον αστερισμό της Κασσιόπης και νότια μέχρι τον αστερισμό Σταυρός του Νότου. Το γεγονός ότι ο Γαλαξίας διαιρεί την ουράνια σφαίρα σε δύο σχεδόν ίσα ημισφαίρια δηλώνει ότι το Ηλιακό Σύστημα βρίσκεται κοντά στο γαλαξιακό επίπεδο. Το κέντρο του Γαλαξία βρίσκεται στον αστερισμό Τοξότης, όπου ο γαλαξίας εμφανίζεται λαμπρότερος.

 

   Περισσότερες λεπτομέρειες για το σχήμα τη δομή, τη θέση της Γης και την ταχύτητα του Γαλαξία μας στο βίντεο που ακολουθεί:

https://www.youtube.com/watch?v=GfPWLjtRT-g&list=PLBIjTiUGfNYCktyr6zCvMoQmt3aMiXehy&index=25