Μπορεί η βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου να αντιστραφεί;

Γράφει η Δρ. Τζούλια Μισιτζή

Μια κλινική μελέτη στην Καλιφόρνια δείχνει για πρώτη φορά ότι είναι πιθανό να αντιστραφεί το επιγενετικό ρολόι του σώματος, το οποίο μετρά τη βιολογική ηλικία ενός ατόμου.

Παρότι το δείγμα είναι μικρό η έρευνα δημοσιεύτηκε στο πλέον έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Aging Cell και σχολιάστηκε θετικά στο Nature. Για ένα χρόνο, εννέα υγιείς εθελοντές λάμβαναν ένα κοκτέιλ από τρία κοινά φάρμακα – αυξητική ορμόνη και δύο φάρμακα για το διαβήτη – και κατά μέσο όρο έριξαν 2,5 χρόνια τη βιολογική τους ηλικία, μετρημένη με ανάλυση στο γονιδίωμα των δοκιμαζομένων.

Το ανοσοποιητικό σύστημα των συμμετεχόντων έδειξε επίσης σημάδια αναζωογόνησης. Τα αποτελέσματα ήταν μια έκπληξη ακόμη και για τους ερευνητές οι οποίοι ανέφεραν ότι τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά επειδή η δοκιμή ήταν μικρή. Ωστόσο ο γενετιστής Steve Horvath στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, ο οποίος πραγματοποίησε την επιγενετική ανάλυση δήλωσε ότι περίμεναν το ρολόι να επιβραδυνθεί, αλλά όχι να αντιστραφεί.

Το επιγενετικό ρολόι βασίζεται στο επιγενές του σώματος, το οποίο περιλαμβάνει χημικές τροποποιήσεις, όπως ομάδες μεθυλίου, που χαρακτηρίζουν το DNA. Το μοτίβο αυτό αλλάζει κατά τη διάρκεια της ζωής και παρακολουθεί τη βιολογική ηλικία ενός ατόμου, η οποία μπορεί να καθυστερήσει ή να υπερβεί τη χρονολογική ηλικία. Οι επιστήμονες κατασκευάζουν επιγενετικά ρολόγια επιλέγοντας σύνολα θέσεων μεθυλίωσης DNA σε ολόκληρο το γονιδίωμα.

Η δοκιμή σχεδιάστηκε κυρίως για να ελέγξει εάν η αυξητική ορμόνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια στους ανθρώπους για την αποκατάσταση ιστού στον θύμο αδένα. Ο αδένας, που βρίσκεται στο στήθος μεταξύ των πνευμόνων και του στήθους, είναι ζωτικής σημασίας για αποτελεσματική ανοσολογική λειτουργία. Πώς γίνεται αυτό;

Τα λευκά αιμοσφαίρια παράγονται στον μυελό των οστών και στη συνέχεια ωριμάζουν μέσα στον θύμο αδένα, όπου γίνονται εξειδικευμένα Τ κύτταρα που βοηθούν τον οργανισμό να καταπολεμήσει λοιμώξεις και καρκίνους.

Αλλά ο αδένας αρχίζει να συρρικνώνεται μετά την εφηβεία και όλο και περισσότερο φράζει με λίπος. Τα στοιχεία από μελέτες σε ζώα και σε ανθρώπους δείχνουν ότι η αυξητική ορμόνη διεγείρει την αναγέννηση του θύμου.

Η ορμόνη αυτή όμως μπορεί επίσης να προάγει τον διαβήτη, οπότε η δοκιμή περιελάμβανε και δύο ευρέως χρησιμοποιούμενα αντιδιαβητικά φάρμακα, την αφυδροεπιανδροστερόνη (DHEA) και τη μετφορμίνη, στο κοκτέιλ θεραπείας.

Ο επικεφαλής της έρευνας είχε εντυπωσιαστεί από μια προγενέστερη μελέτη στην οποία οι επιστήμονες μεταμόσχευσαν κύτταρα που εκκρίνουν αυξητική ορμόνη σε αρουραίους, αναζωογονώντας το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Ήταν έκπληκτος που κανείς δεν φάνηκε να ελέγχει το αποτέλεσμα αυτό με μια κλινική δοκιμή. Μια δεκαετία αργότερα, σε ηλικία 46 ετών, θεράπευσε τον εαυτό του για έναν μήνα με αυξητική ορμόνη και DHEA και βρήκε κάποια αναγέννηση του δικού του θύμου αδένα.

Στην συγκεκριμένη έρευνα, οι επιστήμονες πήραν δείγματα αίματος από τους συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια της περιόδου θεραπείας. Οι δοκιμές έδειξαν ότι ο αριθμός των αιμοσφαιρίων ανανεώθηκε σε κάθε έναν από τους συμμετέχοντες. Επίσης χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία (MRI) για να προσδιορίσουν τη σύνθεση του θύμου στην αρχή και στο τέλος της μελέτης. Διαπίστωσαν ότι σε επτά συμμετέχοντες, το συσσωρευμένο λίπος είχε αντικατασταθεί με αναγεννημένο ιστό θύμου αδένα. Υπήρχε όμως και γύρισμα του ρολογιού;

Ο έλεγχος της επίδρασης των φαρμάκων στα επιγενετικά ρολόγια των συμμετεχόντων ήταν μια σκέψη. Χρησιμοποιώντας τέσσερα διαφορετικά επιγενετικά ρολόγια για να αξιολογήσουν τη βιολογική ηλικία κάθε ασθενούς βρήκαν σημαντική αντιστροφή για κάθε συμμετέχοντα στη δοκιμή σε όλες τις εξετάσεις. Η βιολογική επίδραση της θεραπείας ήταν ισχυρή. Επιπλέον, το αποτέλεσμα παρέμεινε στους έξι συμμετέχοντες έξι μήνες μετά τη διακοπή της δοκιμής.

Το αποτέλεσμα ήταν τόσο έντονο εξηγούν οι ερευνητές που ευελπιστούν ότι το κοκτέιλ αυτών των φαρμάκων θα μπορούσε να προστατεύσει από κοινές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως ο καρκίνος και οι καρδιακές παθήσεις και να συμβάλουν ξεχωριστά στη βιολογική γήρανση μέσω μοναδικών μηχανισμών.

Πηγη: Healthyvoice.gr