Μίλτων Παπαδάκης: Οι Επιχειρήσεις το 2022

““Η μόνη χρησιμότητα των προβλέψεων των οικονομολόγων για το μέλλον, είναι να κάνουν την αστρολογία να φαίνεται αξιόπιστη!” John Kenneth Galbraith.

Όταν ο ECONOMIST δημοσίευε τις προβλέψεις του για το 2020 τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς, ύστερα από την παρακάτω διαφήμιση, αναφέρθηκε σε πολλά και ενδιαφέροντα, εκτός μόνον από κάτι. Τον COVID-19. Που είχε ήδη εμφανιστεί στην Κίνα.

Γι’ αυτό κι εμείς δεν θα αποπειραθούμε κάποιες προβλέψεις για τη χρονιά, αλλά για να βοηθήσουμε στον στρατηγικό σχεδιασμό των επιχειρήσεων, θα μιλήσουμε για τους πέντε υπαρκτούς σήμερα άξονες, που καμία ορθολογικά προγραμματιζόμενη επιχείρηση, όσο μικρή και να είναι, δεν μπορεί να αντιπαρέλθει, αν αναζητά την επιτυχία. Και απ’ όσο είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, οι άξονες αυτοί είναι κορυφαίας προτεραιότητας και για τα επενδυτικά funds του πλανήτη, όταν αξιολογούν τις χώρες και τις επιχειρήσεις που θα επενδύσουν:

  1. Digital Transformation
  2. Innovation
  3. Βιώσιμη ανάπτυξη – Ευρώπη 2030
  4. Ανθρώπινο δυναμικό των επιχειρήσεων
  5. Σύστημα αξιών που διέπει την επιχείρηση
  1. Digital Transformation: H εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιαν 2021, ταρακούνησε τις ΗΠΑ και έστειλε κύματα ανησυχίας σε ολόκληρο τον κόσμο, πλην φυσικά των αντιπάλων της Αμερικής, που το καταχάρηκαν. Και όμως, σε αυτό το πανίσχυρο κράτος, ούτε οι δυνάμεις ασφαλείας οργανώθηκαν με επάρκεια για να συγκρατήσουν την κατάσταση, ούτε στη συνέχεια η επιτροπή του Κογκρέσου που διερευνά το θέμα και τις ευθύνες, με την αντίσταση των Ρεπουμπλικανών, μπόρεσε έναν ολόκληρο χρόνο μετά, να καταλήξει κάπου. Και ποιος έκανε κάτι ΠΟΛΥ ουσιαστικό και την κατάλληλη στιγμή? Δύο ψηφιακοί παίκτες: Το Facebook & το Twitter, που απενεργοποίησαν τους λογαριασμούς του προέδρου Trump που κανάκευε και ενθάρρυνε τους επιτιθέμενους!

Να πάμε και σε ένα άλλο θέμα, την κρίση σχέσεων μεταξύ FB και Αυστραλίας, όταν το πρώτο αποφάσισε να διακόψει τη μετάδοση Αυστραλιανών ειδήσεων. Και παρ΄όλους τους λεονταρισμούς, η υπόθεση έκλεισε με αμοιβαίες υποχωρήσεις, αλλά πρακτικά, στη γραμμή του FB.

Έχουμε λοιπόν και στις δύο περιπτώσεις, μία καθαρή γεωπολιτική αλλαγή. Από το 1,400 μΧ που έχουμε την ανάπτυξη του αστικού κράτους στη Δύση, οι μόνοι «παίκτες» ήταν τα κράτη. Τώρα είναι και οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας. Που μάλιστα … είναι απαραίτητες για τη λειτουργία των σύγχρονων κρατών, τόσο, που αν τις στερηθούν οι πολίτες, θα … γίνει το σώσε. Και παίρνουν και ρόλους που τα κράτη αδυνατούν να υποστηρίξουν, όπως πχ ένα μεγάλο κομμάτι της κυβερνοασφάλειας.

Είδαμε και κράτη να παίρνουν μέτρα κατά των τεχνολογικών κολοσσών, όπως η Κίνα εναντίον των Alibaba & Tencent ή η Ευρωπαϊκή Ένωση με τα μεγάλα πρόστιμα.

Αλλά καθώς το digital transformation είναι κεντρικό ζήτημα για όλους και τεράστιος αριθμός εταιρειών βασίζει μεγάλο μέρος των πωλήσεών του σε εταιρείες όπως η Google & το Facebook, τουλάχιστον στη Δύση θα είναι αυτοκτονικό να στραφούν τα κράτη εναντίον αυτών των εταιρειών, που είναι και μέρος των αμυντικών τους υποδομών. Σε μια στιγμή που οι πάντες αντιλαμβάνονται τη σημασία τους και επενδύουν ή προσπαθούν να επενδύσουν (Biden) τρισεκατομμύρια σε αυτές.

Έπειτα στην εποχή μας, ένας τεράστιος αριθμός ομάδων από τον πληθυσμό κάθε χώρας, έχει περισσότερα κοινά σημεία ταύτισης με αντίστοιχες ομάδες σε άλλες χώρες, παρά μέσα στην ίδια τη χώρα. Άρα η οντότητα των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών όλο και θα ισχυροποιείται, με δύο κυρίως χώρες φιλοξενίας, που πολύ λίγα θα μπορούν να κάνουν για να τις περιορίσουν – ελέγξουν: Τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η Ευρώπη και η Ρωσία δεν διαθέτουν αντίστοιχες, με ότι αυτό σημαίνει για τη δύναμή τους και για την προβολή στρατιωτικής ισχύος. Και επαναλαμβάνουμε, σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο ψηφιακός, οι εταιρείες αυτές κτίζουν τις υποδομές για να στηριχτεί το εποικοδόμημα.

Αυτή τη γενική εικόνα πρέπει να κρατήσουμε, όσο δε για τον ειδικότερο σχεδιασμό κάθε επιχείρησης, θα βοηθηθεί πολύ αν γίνεται κάτω από την «ομπρέλα» του παρακάτω σχήματος:

  1. Innovation: H πανδημία επιτάχυνε τις αλλαγές, που σε συνδυασμό με το digital transformation έσπρωξαν τα πράγματα στο overdrive. Αρκεί να ρίξουμε μία ματιά στο patent office των ΗΠΑ. Για το διάστημα 2020 με Οκτ. 2021, το διάγραμμα μιλάει μόνο του:

Το innovation λοιπόν προχωράει ταχύτατα, ικανοποιώντας και τη δίψα των καταναλωτών και των πολιτών γενικότερα, για το καινούργιο. Το είδαμε και στην πολιτική στην Ελλάδα, με τις εσωτερικές εκλογές του ΚΙΝΑΛ και τη σαρωτική νίκη του καινούργιου.

Οι επιχειρήσεις που δεν θα το κάνουν προτεραιότητα, θα έχουν δύσκολο δρόμο να τα καταφέρουν με συμβατικά μέσα και θα αναγκαστούν να καταφύγουν σε μειώσεις τιμών.

  1. Βιώσιμη ανάπτυξη (Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή): Βιώσιμη είναι η ανάπτυξη που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των σημερινών γενεών χωρίς να υπονομεύει τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες. Είναι μια έννοια βαθιά ριζωμένη στις ευρωπαϊκές πολιτικές. Την τελευταία 40ετία η Ευρώπη υιοθέτησε ορισμένα από τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα και τις πλέον φιλόδοξες πολιτικές για το κλίμα παγκοσμίως και στήριξε τη συμφωνία του Παρισιού.

Τώρα, η Επιτροπή ξεκινά μια προσανατολισμένη στο μέλλον συζήτηση σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη, στο πλαίσιο του ευρύτερου προβληματισμού που δρομολογήθηκε με τη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της Ευρώπης τον Μάρτιο του 2017.

Η ΕΕ συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις για να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της, να επενδύσει στη βιώσιμη ανάπτυξη και να ωθήσει κυβερνήσεις, οργανισμούς και πολίτες να αναλάβουν δράση, με πυξίδα τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών.

Αλλά ποιοι είναι αυτοί οι στόχοι των ΗΕ?

https://aer.eu/sustainable-development-goals-engaging-regions/

Αυτοί οι 17 στόχοι, συνδυάζονται

  • Και με το Digital Transformation,
  • Και με το Innovation
  • Και με το ανθρώπινο δυναμικό των επιχειρήσεων

Αλλά και επικοινωνιακά: Κάθε επιχείρηση πρέπει προσεκτικά να σκεφτεί, ποιος από τους 17 αυτούς στόχους ταιριάζει στο προφίλ της (και ενδεχόμενα να κάνει μία μικρή έρευνα για να το διακριβώσει- Αυτό θα το λέγαμε Efficiency study) αλλά μαζί, να διακριβώσει και πόσο σημαντικός είναι κάθε στόχος ανάμεσα στους υποψήφιους στόχους, για το κοινό το οποίο την ενδιαφέρει – Effectiveness study). Η τελική επιλογή βρίσκεται στην τομή μεταξύ των δύο οπτικών γωνιών. Και καλύτερα να γίνεται με κάποια έρευνα, όπως το Powertracker.

  1. Ανθρώπινο δυναμικό: Μία καινούργια κρίση ανεύρεσης του κατάλληλου προσωπικού είναι προ των πυλών. Και θα την εξηγήσουμε.

Ήταν πολύ ενδιαφέρον ότι στο Interactive Marketing Conference 2021 του ΙΑΒ (Δεκ 2021), η λέξη Digital δεν ακούστηκε ούτε μία φορά. Αλλά ακούστηκε με έμφαση η αξία της διαφορετικότητας για μία δημιουργική σύνθεση, αφού και το θέμα του συνεδρίου το είχε προμετωπίδα: The Power of Diverse Thinking. Και κάτι σοκαριστικό ίσως για τους υπερ-συγκεντρωτικούς managers: Ο ηγέτης δεν είναι ο καλύτερος παίκτης της ομάδας, αλλά ο προπονητής. Και κοινό χαρακτηριστικό της ομάδας, η περιέργεια. Άρα, ούτε κλειστές ομάδες πια, ούτε αποκλεισμοί, ούτε «κάνε αυτό», χωρίς να εξηγούμε το για ποιο λόγο γίνεται.

Στη διάρκεια της πανδημίας, ένα μεγάλο ποσοστό των εργαζομένων, κατά τεκμήριο οι πιο άξιοι, πάλεψαν μέσα τους και για την αναζήτηση νοήματος και σκοπού για τη δουλειά τους.

Κατά συνέπεια, οι ρόλοι σε μία επιχείρηση που φιλοδοξεί να εξελιχθεί, πρέπει να τα εμπεριέχουν αυτά. Το purpose, την κοινωνική υπευθυνότητα, το sustainability της δράσης, το inclusiveness, το innovation. Αλλά και κάτι ακόμα από την πλευρά της επιχείρησης: Η ηγεσία να ασχοληθεί προσωπικά μέχρι το middle management, να εμπεδώσει ότι οι οργανωτικές αλλαγές που θα απαιτηθούν, είναι “live or die” συνθήκη για την επιχείρηση. Γιατί αν την προλάβουν οι ανταγωνιστές της, τότε η ισοπέδωση θα αφορά όλους! Και αν για κάποιους η νέα συνθήκη δεν μπορέσει να τους κρατήσει, να είναι απόλυτα σαφές, ότι η επιχείρηση θα κάνει ότι μπορεί και για μεγάλο διάστημα, μέχρις ότου αποκαταστήσει και αυτούς.

Κι αν μιλήσουμε γι’ αυτούς που θα έχουν κομβικό ρόλο στο innovation και για όποιον(α) αναλάβει να ηγηθεί στην υλοποίηση του digital transformation, τότε εκεί θα χρειαστούμε πολλά ακόμα soft skills εκτός από την ικανότητα να σκέπτεται out of the box, ή να γνωρίζει τον κόσμο του digital. Θα πρέπει να είναι καλός διαπραγματευτής(τρια), να μπορεί να περιγράφει διαδικασίες και μεθόδους με τρόπους που να λειτουργούν στον ψηφιακό χώρο, να είναι σύμβουλος, παρηγορητής και ψυχολόγος, αλλά ενίοτε να λειτουργεί και συγκρουσιακά!

Πάνω απ’ όλα, η προτεραιότητα δεν είναι τα digital, αλλά τα soft skills:

Οι άνθρωποι που θα επιλέξει κάθε εταιρεία για να ηγηθούν στα projects αυτά, θα πρέπει κατά σειρά προτεραιότητας να διαθέτουν

  • Ηγετικές ικανότητες και αυτό που έχει Ελληνική καταγωγή, αλλά στα Αγγλικά εκφράζει με μεγάλη ακρίβεια μία ιδιαίτερη ικανότητα: Empathy!
  • Ευελιξία και προσαρμοστικότητα, αφού θα πρέπει να επέμβουν οργανωτικά στο σώμα των επιχειρήσεων και να αλλάξουν ακόμα και το σύστημα αποφάσεων της διοίκησης που θα τους έχει προσλάβει!
  • Digital skills και ικανότητα ανάλυσης καταστάσεων και data – επάρκεια στατιστικών γνώσεων. Και αυτή η ομάδα ικανοτήτων δεν είναι η πρώτη προτεραιότητα, αλλά η απαραίτητη, αφού έχουν εξασφαλιστεί οι δύο πρώτες. Γιατί ως γνωστόν, η αντίσταση στην αλλαγή είναι πάντα εξαιρετικά ισχυρή!

5.Σύστημα αξιών της επιχείρησης: Εδώ θα στηριχτούμε στο τελευταίο Βαρόμετρο της EDELMAN, που έγινε διαδικτυακά ανάμεσα σε 33,000 πολίτες 25-64 ετών σε 28 χώρες, μεταξύ 19 Οκτ και 18 Νοε 2020 (με δεύτερο επιπλέον δείγμα μετεκλογικά στις ΗΠΑ, 1,500 άτομα μεταξύ 14ης και 18ης Δεκ 2020). Επιπλέον κριτήριο για τους συμμετέχοντες ήταν η μόρφωση τουλάχιστον σε επίπεδο Κολλεγίου και να παρακολουθούν ενεργά τον δημόσιο διάλογο.

Το θεμελιώδες είναι ότι ο κόσμος εμπιστεύεται τις επιχειρήσεις περισσότερο από οποτεδήποτε πριν αλλά έχει βέβαια και υψηλές προσδοκίες από αυτές. Οπότε με την εξάπλωση των κοινωνικών δικτύων, καταλαβαίνει κανείς πόσο εύκολο είναι να χαθεί η καλή πίστη, είτε από υπαιτιότητα των ίδιων των επιχειρήσεων, είτε και από μία αθεμελίωτη αρνητική διάδοση. Γι’ αυτό και χρειάζεται να υπάρχει πάντα ένα ΕΤΟΙΜΟ και επικαιροποιούμενο διαρκώς σχέδιο CRISIS MANAGEMENT. Πολλοί θυμούνται την κρίση με το γάλα ΔΕΛΤΑ πριν λίγα χρόνια, που άρχισε να διαδίδεται ότι κάποια νούμερα στη συσκευασία, δήθεν υποδείκνυαν το πόσες φορές είχε ανακυκλωθεί το γάλα, ενώ αφορούσαν το υλικό συσκευασίας της TETRAPACK. Η εταιρεία αντέδρασε σε ελάχιστο χρόνο, προφανώς γιατί υπήρχε σχέδιο και το θέμα έληξε πριν πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Για να ξαναγυρίσουμε στα αποτελέσματα: Το business θεωρείται σήμερα ο ΜΟΝΟΣ θεσμός που είναι ταυτόχρονα και ΕΠΑΡΚΗΣ και ΗΘΙΚΟΣ, κατά Μ.Ο. στις 28 χώρες. Για τα MEDIA και τις κυβερνήσεις, το αρνητικό αφορά κυρίως τον οριζόντιο άξονα, δηλαδή την ΕΠΑΡΚΕΙΑ.

Όμως για να καταλήξουμε σε κάτι που οι επιχειρήσεις μπορούν να εστιάσουν, αξίζει να δούμε τα πέντε κύρια ζητήματα – ερωτήματα που το Βαρόμετρο ανέδειξε σαν τα πιο σημαντικά γι’ αυτούς που πήραν μέρος στην έρευνα:

  1. Η εταιρεία να καλύπτει τις προσδοκίες τους, για το πως θα πρέπει να ανταποκρίνεται στα θέματα δημόσιας υγείας που συνδέονται με τον COVID-19
  2. Να είναι ο θεματοφύλακας της αλήθειας εργαζόμενη ώστε μόνο αληθινή και ελεγμένη πληροφόρηση μοιράζεται
  3. Με τη δράση και την ύπαρξή της να συνεισφέρει στην οικονομική πρόοδο της χώρας
  4. Να υπολογίζει τη μακροπρόθεσμη ωφέλεια στις κρίσιμες επιχειρηματικές της αποφάσεις και όχι το short term κέρδος.
  5. Να ενσωματώνει sustainable πρακτικές σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων της.

Για Σχόλια και προτάσεις, milton@mediarisk.gr

Ο Μίλτων Παπαδάκης είναι Σύμβουλος επιχειρήσεων, επικεφαλής της εταιρείας MEDIARISK και έχει περάσει από σημαντικές θέσεις στην αγορά, όπως αυτή του Εμπορικού Δ/ντού του MEGA Channel, του Διευθύνοντος Συμβούλου της CARAT Hellas κ.α. Έχει πτυχία Μαθηματικών, Marketing και Νομικής.