Μίλτων Παπαδάκης: Κρυπτονομίσματα, οι γνωστοί άγνωστοι. Μία περιήγηση με παράδειγμα το Bitcoin.

Το Bitcoin είναι το πρώτο και πιο ευρέως γνωστόκρυπτονόμισμα. Επιτρέπει την ανταλλαγή οικονομικής αξίας στον ψηφιακό χώρο, μέσω της χρήσης ενός αποκεντρωμένου πρωτοκόλλου κρυπτογράφησης και ενός μηχανισμού για την επίτευξη παγκόσμιας συναίνεσης σχετικά με την κατάσταση ενός περιοδικά ενημερωνόμενου “ληξιαρχικού βιβλίου” δημόσιων συναλλαγών που ονομάζεται ένα “blockchain”.

 

Από πρακτική άποψη, το Bitcoin είναι μια μορφή ψηφιακού χρήματος που (1) υπάρχει ανεξάρτητα από οποιαδήποτε κυβέρνηση, κράτος ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, (2) μπορεί να μεταφερθεί παγκοσμίως χωρίς την ανάγκη κεντρικού διαμεσολαβητή και (3) έχει γνωστή νομισματική πολιτική που δεν  αλλάζει χωρίς ευρεία συνέναιση.

Σε βαθύτερο επίπεδο, το Bitcoin μπορεί να περιγραφεί ως πολιτικό, φιλοσοφικό και οικονομικό σύστημα. Αυτό οφείλεται στο συνδυασμό των τεχνικών χαρακτηριστικών που ενσωματώνει, του ευρέος φάσματος των συμμετεχόντων και των ενδιαφερόμενων stakeholders.

Μία φιλική προς αυτό άποψη: Είναι ότι το Bitcoin υποστηρίζει την οικονομική ελευθερία. Καιότι το κάνει αυτό επειδή λειτουργεί στη βάση opt-in (δηλ. δεν είναι νόμισμα υποχρεωτικής χρήσης), δίνοντας μια εναλλακτική μορφή χρήματος που ενσωματώνει ισχυρή προστασία έναντι (1) νομισματικής κατάσχεσης, (2) λογοκρισίας και (3) υποτίμησης λόγω εθνικού πληθωρισμού. Η φιλική αυτή οπτική το περιγράφει και σαν «ψηφιακό χρυσό».

Αποκεντρωμένη: Κανείς δεν ελέγχει ή δεν κατέχει το δίκτυο Bitcoin και δεν υπάρχει CEO. Αντ ‘αυτού, το δίκτυο αποτελείται από πρόθυμους συμμετέχοντες που συμφωνούν με τους κανόνες ενός πρωτοκόλλου (το οποίο έχει τη μορφή λογισμικού ανοιχτού κώδικα). Οι αλλαγές στο πρωτόκολλο πρέπει να γίνουν με τη συναίνεση των χρηστών του και υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία από φωνές που συμβάλλουν, συμπεριλαμβανομένων των «κόμβων», των τελικών χρηστών, των προγραμματιστών, των «ανθρακωρύχων» (miners) και των παρακείμενων συμμετεχόντων στη βιομηχανία, όπως ανταλλαγές, πάροχοι πορτοφολιών και θεματοφύλακες. Αυτό καθιστά το Bitcoin ένα σχεδόν πολιτικό σύστημα. Από τα χιλιάδες κρυπτονομίσματα που υπάρχουν, το Bitcoin είναι πρακτικά το πιο αποκεντρωμένο, ένα χαρακτηριστικό που θεωρείται ότι ενισχύει τη θέση του ως ανεξάρτητων εξασφαλίσεων για την παγκόσμια οικονομία.

Διανεμημένο. Όλες οι συναλλαγές Bitcoin καταγράφονται σε ένα δημόσιο βιβλίο που έχει γίνει γνωστό ως «blockchain». Το δίκτυο βασίζεται σε ένα τεράστιο αριθμό κόμβων που αποθηκεύουν εθελοντικά αντίγραφα του βιβλίου και τρέχουν το λογισμικό πρωτοκόλλου Bitcoin. Αυτοί οι «κόμβοι» συμβάλλουν στη σωστή διάδοση των συναλλαγών στο δίκτυο, ακολουθώντας τους κανόνες του πρωτοκόλλου, όπως ορίζονται από το λογισμικό. Επί του παρόντος υπάρχουν περισσότεροι από 80.000 κόμβοι σε παγκόσμιο επίπεδο, καθιστώντας πρακτικά αδύνατο το δίκτυο να υποστεί διακοπές λειτουργίας ή να χάσει πληροφορίες.

Peer-to-peer: Αν και οι κόμβοι αποθηκεύουν και διαδίδουν την κατάσταση του δικτύου (η «αλήθεια»), οι πληρωμές περνούν ουσιαστικά απευθείας από ένα άτομο ή επιχείρηση σε άλλη. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται κανένα «έμπιστο τρίτο μέρος» να ενεργεί ως ενδιάμεσος.

Διαφανές:Η προσθήκη νέων συναλλαγών στο λογιστικό blockchain και η κατάσταση του δικτύου Bitcoin ανά πάσα στιγμή επιτυγχάνεται με συναίνεση και με διαφανή τρόπο σύμφωνα με τους κανόνες του πρωτοκόλλου.

Χωρίς άδεια: Ο καθένας μπορεί να χρησιμοποιήσει Bitcoin, δεν υπάρχουν θυροφύλακες. Όλες οι συναλλαγές που ακολουθούν τους κανόνες του πρωτοκόλλου θα επιβεβαιώνονται από το δίκτυο σύμφωνα με τους καθορισμένους μηχανισμούς συναίνεσης.

Pseudoanonymous. Οι πληροφορίες ταυτότητας δεν είναι εγγενώς συνδεδεμένες με συναλλαγές Bitcoin. Αντ ‘αυτού, οι συναλλαγές συνδέονται με διευθύνσεις που έχουν τη μορφή τυχαίων αλφαριθμητικών συμβολοσειρών. Εδώ φυσικά κρύβεται και ένας τεράστιος κίνδυνος. Γιατί αν χάσεις τους κωδικούς σου, … αποξενώνεσαι από την περιουσία σου. Έχεις δέκα ευκαιρίες να δοκιμάσεις το password που ενδεχόμενα είχες δώσει. Αλλά αν αποτύχεις και στη δέκατη,… αποχαιρετάς τα πάντα!

Ανθεκτική στη λογοκρισία: Δεδομένου ότι όλες οι συναλλαγές Bitcoin που ακολουθούν τους κανόνες του πρωτοκόλλου είναι έγκυρες, δεδομένου ότι οι συναλλαγές είναι ψευδο-ανώνυμες και δεδομένου ότι οι ίδιοι οι χρήστες κατέχουν το «κλειδί» για τα Bitcoin τους, είναι δύσκολο για τις αρχές να απαγορεύσουν σε άτομα να το χρησιμοποιούν ή να κατασχέσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία.

Δημόσιο: Όλες οι συναλλαγές Bitcoin καταγράφονται και είναι διαθέσιμες στο κοινό για οποιονδήποτε να δει. Ενώ αυτό ουσιαστικά εξαλείφει την πιθανότητα δόλιων συναλλαγών, καθιστά επίσης δυνατό, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέονται με αφαίρεση ατομικών ταυτοτήτων σε συγκεκριμένες διευθύνσεις Bitcoin. Μια σειρά προσπαθειών για την ενίσχυση της ιδιωτικότητας του Bitcoin βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά η ενσωμάτωσή τους στο πρωτόκολλο υπόκειται τελικά στην οιονεί πολιτική διαδικασία διακυβέρνησης του Bitcoin.

  • Τα οικονομικά χαρακτηριστικά του:

Σταθερή προσφορά: Μία από τις βασικές παραμέτρους στο πρωτόκολλο Bitcoin είναι ότι η προσφορά θα επεκταθεί με την πάροδο του χρόνου σε τελικό άθροισμα 21 εκατομμυρίων νομισμάτων. Αυτή η σταθερή και γνωστή συνολική προσφορά, υποστηρίζεται ότι καθιστά το Bitcoin ένα «σκληρό περιουσιακό στοιχείο», ένα από τα πολλά χαρακτηριστικά που έχει συμβάλει στην αντιληπτή αξία του από επενδυτική σκοπιά.

Αποπληθωριστικό: Ο ρυθμός προσθήκης νέων bitcoins στην κυκλοφορούσα παροχή μειώνεται σταδιακά σύμφωνα με ένα καθορισμένο πρόγραμμα που είναι ενσωματωμένο στον κώδικα. Ξεκινώντας από 50 bitcoins ανά μπλοκ (ένα νέο μπλοκ προστίθεται περίπου κάθε 10 λεπτά), το ποσοστό έκδοσης μειώνεται στο μισό περίπου κάθε τέσσερα χρόνια. Τον Μάιο του 2020, το τρίτο μισό μείωσε το ποσοστό έκδοσης από 12,5 σε 6,25 bitcoins ανά μπλοκ. Σε εκείνο το σημείο 18.375.000 από τα 21 εκατομμύρια νομίσματα (87,5% του δυνητικού συνόλου) είχαν «εξορυχθεί». Το τέταρτο μισό, το 2024, θα μειώσει την έκδοση σε 3,125 BTC και ούτω καθεξής μέχρι περίπου το έτος 2136, όταν το τελικό μειωμένο μισό θα μειώσει την ανταμοιβή μπλοκ σε μόλις 0,00000168 BTC.

Με κίνητρο ένα βασικό σύνολο συμμετεχόντων, γνωστό ως “ανθρακωρύχοι” /miners, έλκεται από το κέρδος για να συνεισφέρει τους πόρους που απαιτούνται για τη διατήρηση και την ασφάλεια του δικτύου. Μέσα από μια διαδικασία γνωστή ως Proof-of-Work (PoW), οι ανθρακωρύχοι ανταγωνίζονται για να προσθέσουν νέα μπλοκ στην αλυσίδα που αποτελεί το βιβλίο (το blockchain). Το κόστος υλικού και ενέργειας που σχετίζεται με την εξόρυξη PoW συμβάλλει στην ασφάλεια του δικτύου με αποκεντρωμένο τρόπο σύμφωνα με τις αρχές της θεωρίας των παιχνιδιών. Το κίνητρο του κέρδους θεωρείται σημαντικό μέχρι τώρα από αυτή την άποψη. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι ανθρακωρύχοι τείνουν να πουλήσουν το bitcoin τους για να καλύψουν το σημαντικό κόστος εξόρυξης, η διαδικασία εξόρυξης θεωρείται ένας δίκαιος μηχανισμός για την ευρεία διανομή Bitcoin.

Ποιος αποφασίζει τι είναι το Bitcoin;

Το Bitcoin δεν είναι ένα στατικό πρωτόκολλο. Μπορεί και έχει ενσωματώσει αλλαγές καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής του και θα συνεχίσει να εξελίσσεται. Ενώ υπάρχουν αρκετές επίσημες διαδικασίες για την αναβάθμιση του Bitcoin (βλέπε “Πώς λειτουργεί η διακυβέρνηση Bitcoin;”), η διακυβέρνηση του πρωτοκόλλου βασίζεται τελικά στη σκέψη, την πειθώ και τη βούληση. Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι αποφασίζουν τι είναι το Bitcoin.

Σε αρκετές περιπτώσεις, υπήρξαν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ της κοινότητας ως προς την κατεύθυνση που πρέπει να πάρει το κρυπτονόμισμα. Όταν τέτοιες διαφωνίες δεν μπορούν να επιλυθούν μέσω σκέψης και πειθούς, μια μερίδα χρηστών μπορεί – με τη θέλησή τους – να επιλέξει να αναγνωρίσει μια διαφορετική έκδοση του Bitcoin.

Η εναλλακτική έκδοση του Bitcoin μέχρι σήμερα, με τον μεγαλύτερο αριθμό υποστηρικτών, έχει γίνει γνωστή ως Bitcoin Cash (BCH). Προέκυψε από μια πρόταση με στόχο την επίλυση προβλημάτων κλιμάκωσης που είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους συναλλαγών και την αύξηση των χρόνων επιβεβαίωσης συναλλαγών. Αυτή η έκδοση του Bitcoin ξεκίνησε την 1η Αυγούστου 2017.

Τι είναι το Bitcoin Cash;

Το Bitcoin Cash (BCH) είναι ένα κρυπτονόμισμα που έχει πολλά ίδια χαρακτηριστικά με το Bitcoin (BTC) αλλά ενσωματώνει επίσης μια σειρά από αλλαγές και χαρακτηριστικά που το ξεχωρίζουν. Θεωρείται «διακλάδωση» του Bitcoin, αν και οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι το Bitcoin Cash ακολουθεί πιο στενά το αρχικό όραμα της δημιουργίας ενός ηλεκτρονικού συστήματος μετρητών peer-to-peer, όπως διατυπώθηκε σε μια λευκή βίβλο του 2008 που γράφτηκε από τον ιδρυτή του πρωτοκόλλου, ένα άτομο ή ομάδα με το ψευδώνυμο SatoshiNakamoto.

Μέγιστο μέγεθος μπλοκ: Το Bitcoin Cash έχει μεγαλύτερο μέγιστο μέγεθος μπλοκ (32MB) από το Bitcoin (1MB). Το μεγαλύτερο μέγεθος μπλοκ αυξάνει τον όγκο των συναλλαγών που μπορεί να διεκπεραιώσει το δίκτυο Bitcoin Cash στην αλυσίδα.

Ενώ το Bitcoin τυπικά επεξεργάζεται μεταξύ 3-7 συναλλαγών ανά δευτερόλεπτο, το Bitcoin Cash έχει τη δυνατότητα να επεξεργάζεται έως και 200 ​​συναλλαγές ανά δευτερόλεπτο. Αυτό βοηθά στη μείωση του κόστους ανά συναλλαγή και στην αύξηση της ταχύτητας και της αξιοπιστίας της συναλλαγής. Οι συναλλαγές Bitcoin Cash κοστίζουν συνήθως λιγότερο από 1 cent. Συγκριτικά, η μέση χρέωση συναλλαγής Bitcoin (BTC) της αλυσίδας κυμαίνεται από 1 έως 15$.

Έξυπνη υποστήριξη συμβολαίου: Οι προγραμματιστές Bitcoin Cash μπορούν να χρησιμοποιήσουν έξυπνες γλώσσες συμβολαίου όπως το Cashscript για να ενεργοποιήσουν πιο πολύπλοκες λειτουργίες από τις βασικές συναλλαγές που είναι δυνατές σε Bitcoin. Αυτό δημιουργεί τη δυνατότητα εφαρμογών «αποκεντρωμένης χρηματοδότησης» όπως η διαπραγμάτευση συνθετικών παραγώγων. Άλλες περιπτώσεις χρήσης περιλαμβάνουν ιδιωτικές πληρωμές με εργαλεία όπως το CashShuffle και το CashFusion.

Έκδοση μάρκας: Χρησιμοποιώντας το πρωτόκολλο SimpleLedger, οι προγραμματιστές μπορούν να εκδίδουν νέα μάρκες που ζουν στο blockchain Bitcoin Cash παρόμοια με το πώς ζουν τα μάρκες ERC-20 στο blockchain Ethereum. Για παράδειγμα, η Tether, ο μεγαλύτερος εκδότης των σταθερών νομισμάτων USD, έχει εκδώσει μάρκες USDT που ζουν στην αλυσίδα Bitcoin Cash. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να στέλνουν και να λαμβάνουν USDT για cents ανά συναλλαγή, χρησιμοποιώντας ένα ψηφιακό πορτοφόλι χωρίς φύλαξη, όπως το Bitcoin.com Wallet.

Μη-μολυσματικά κουπόνια: Το πρωτόκολλο SimpleLedger υποστηρίζει επίσης μη μολυσματικά διακριτικά (NFT), παρόμοια σε λειτουργία με το πρότυπο ERC-721 της Ethereum. Το βασικό χαρακτηριστικό των NFT είναι ότι είναι ψηφιακές μάρκες που διακρίνονται μεταξύ τους. Αυτό επιτρέπει ένα ευρύ φάσμα πιθανών περιπτώσεων χρήσης, από αγορές ψηφιακών έργων τέχνης έως αντικείμενα που είναι εμπορεύσιμα εντός κάποιου παιχνιδιού.

Χωρίς “χρέωση αντικατάστασης”

Η αντικατάσταση ανά αμοιβή για Bitcoin (BTC) επιτρέπει την ακύρωση/διπλή δαπάνη συναλλαγών για όσο διάστημα δεν είναι ακόμα επιβεβαιωμένη. Η έλλειψη χρέωσης αντικατάστασης στο πρωτόκολλο Bitcoin Cash (BCH) καθιστά το Bitcoin Cash πιο ασφαλές, καθώς οι μη επιβεβαιωμένες συναλλαγές είναι μη αναστρέψιμες. Επιτρέπει επίσης σχεδόν άμεσες συναλλαγές μικρών ποσών. Με την αναβάθμιση του πρωτοκόλλου Bitcoin Cash του Μαΐου 2021, το μη επιβεβαιωμένο όριο συναλλαγών με αλυσίδες (που είχε οριστεί προηγουμένως σε 50) αφαιρέθηκε και εισήχθησαν δοκιμές διπλής δαπάνης (δηλ. απάτης με διπλοχρήση του ιδίου coin). Αυτό ενίσχυσε περαιτέρω τη χρησιμότητα του Bitcoin Cash ως λύση πληρωμής,ό,που ένας μεγάλος όγκος συναλλαγών μικρής αξίας πρέπει να υποβληθεί σε επεξεργασία σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Συμπεράσματα μέχρι εδώ: Μεγάλο ρίσκο οι υψηλές διακυμάνσεις και ενδεχόμενες κρατικές ρυθμίσεις, όπως οι πρόσφατες στην Κίνα. Μεγάλο ρίσκο και το ενδεχόμενο απώλειας των κωδικών. Αλλά και η μεγαλύτερη σε απόδοση επένδυση στην ιστορία της ανθρωπότητας, από το 2009 που ξεκίνησε, μέχρι σήμερα. Το μέλλον του θα εξαρτηθεί από πολλά. Πχ τι κάνουν και το θα κάνουν σε σχέση με τα κρυπτονομίσματα τα κρατικά Funds? Και ποιες είναι οι μεγάλες ευκαιρίες, που μία γεύση τους μας δίνει το διάγραμμα της αρχής?Αυτά θα εξετάσουμε στο επόμενο άρθρο

Σημείωση: Το άρθρο αυτό, καθώς και το επόμενο, δεν αποτελούν επενδυτικές συστάσεις, αλλά επιχειρούν μόνο να περιγράψουν τα βασικά γύρω από τα κρυπτονομίσματα, με όχημα το πιο γνωστό από αυτά, το Bitcoin.

Για Σχόλια και προτάσεις, milton@mediarisk.gr

Ο Μίλτων Παπαδάκης είναι Σύμβουλος επιχειρήσεων, επικεφαλής της εταιρείας MEDIARISK και έχει περάσει από σημαντικές θέσεις στην αγορά, όπως αυτή του Εμπορικού Δ/ντού του MEGA Channel, του Διευθύνοντος Συμβούλου της CARAT Hellas κ.α. Έχει πτυχία Μαθηματικών, Marketing και Νομικής.