Κύριο γεγονός – Επεισόδιο – Θόρυβος. Τί είναι και τί σημαίνουν για τις αγορές;

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΙΑΤΡΑΣ @

Έχουμε αναφέρει και σε άλλες περιπτώσεις ότι, τα γεγονότα που συμβαίνουν στην εγχώρια ή τη διεθνή οικονομία, ανάλογα με τη σημασία τους και την αναμενόμενη επίδρασή τους στις διεθνείς ή την εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά (ή και τις άλλου είδους χρηματοοικονομικές αγορές) μπορούμε να τα διαχωρίζουμε σε:

  • Κύρια γεγονότα – επεισόδια και θορύβους

Ο διαχωρισμός αυτός έχει πολύ μεγάλη σημασία, επειδή με βάση αυτόν, θα πρέπει να δρα ο επενδυτής. Ας δούμε τί σημαίνει κάθε ένας από τους όρους που χρησιμοποιούμε.

  • Κύριο γεγονός: Πρόκειται για πολύ σπάνια, αλλά πολύ σημαντικά γεγονότα που μεταβάλλουν την πορεία της διεθνούς οικονομίας (ή της οικονομίας ενός μεμονωμένου κράτους στο οποίο συνέβη), την πορεία της κοινωνίας, της πολιτικής και, συνεπώς, και της χρηματιστηριακής αγοράς.

Τα γεγονότα αυτά μεταβάλλουν τη μακροπρόθεσμη τάση της αγοράς και οι επιδράσεις τους διαρκούν επί μεγάλο χρονικό διάστημα, συχνά μάλιστα και για χρόνια. Τα γεγονότα μπορεί να είναι οικονομικού χαρακτήρα, πολιτικού (η πτώση του τείχους του Βερολίνου ήταν ένα πολιτικό γεγονός που όμως επέδρασε ποικιλοτρόπως -και οικονομικά- σε διεθνές επίπεδο).

  • Η χρηματοοικονομική κρίση του 2008 ήταν ένα διεθνές κύριο γεγονός που επέδρασε σε όλη την παγκόσμια κοινότητα. Η ελληνική κρίση χρέους ήταν επίσης ένα κύριο γεγονός, που τελικά επέδρασε μόνο στην Ελλάδα και που η επίδρασή του κράτησε για σχεδόν μία δεκαετία. Η πανδημία της Covid-19 ήταν ακόμη ένα κύριο γεγονός, διεθνούς επιπέδου.

Επεισόδια: Πρόκειται για γεγονότα μεγάλης σημασίας, τα οποία όμως έχουν περιορισμένες επιδράσεις, στην οικονομία (εγχώρια ή διεθνή, ανάλογα με τη φύση τους), ή στις κοινωνίες, ενώ συνήθως δεν επηρεάζουν την πολιτική κατεύθυνση, ή δε την επηρεάζουν σημαντικά. Επηρεάζουν την πορεία των χρηματιστηριακών αγορών, μεταβάλλουν τη βραχυπρόθεσμη ή τη μεσοπρόθεσμη τάση, αλλά συνήθως δεν επιδρούν σημαντικά στην μακροχρόνια κατεύθυνση των αγορών.

  • Η ασιατική κρίση του 1998 ήταν ένα “επεισόδιο”, περιορισμένης χρονικής και γεωγραφικής επίδρασης, το οποίο δε μπόρεσε να ανακόψει τη διεθνή χρηματιστηριακή άνοδο των δύο επομένων ετών. Η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στους δίδυμους πύργους και ο πόλεμος στο Αφγανιστάν και το Ιράκ που ακολούθησε, ήταν “επεισόδια”. Η κρίση στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις που προκλήθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, ήταν επεισόδιο, επειδή είχαν επίδραση στη διεθνή οικονομία.

Θόρυβος: Δανειζόμαστε τον όρο από τη στατιστική. Έτσι, ως “επενδυτικό θόρυβο” ορίζουμε τυχαία ασυνήθιστα γεγονότα, που σημειώνονται ξαφνικά, χωρίς κάποιο μοτίβο εμφάνισης ή συμπεριφοράς, τα οποία προκαλούν τυχαίες και δύσκολα προβλέψιμες διακυμάνσεις, οι οποίες όμως είναι μικρής διάρκειας και αδύναμες ώστε να διαταράξουν τη μεσοχρόνια και κυρίως τη μακροχρόνια τάση.

  • Η ζωή μας, σε όλες τις παραμέτρους της, είναι γεμάτη “θορύβους”. Σε χρηματιστηριακό επίπεδο, η πρόσφατη “περιπέτεια” της Τράπεζας Πειραιώς, ήταν ένας “θόρυβος” για τη γενικότερη χρηματιστηριακή αγορά. Η ανακοίνωση ενός πολύ καλού, ή πολύ κακού οικονομικού δείκτη από τη Στατιστική Αρχή, μπορεί να προκαλέσει μία τυχαία αναταραχή (ή ενθουσιασμό), η οποία όμως σύντομα θα απορροφηθεί, θα αφομοιωθεί και στη συνέχεια θα ξεχαστεί.

Βεβαίως, ως κύρια γεγονότα ή ως “επεισόδια” ή ακόμη και ως “θορύβους” δε θα πρέπει να εκλαμβάνουμε μόνο τα αρνητικά γεγονότα. Τα χρησιμοποιούμε στα παραδείγματά μας επειδή, οι απότομες ή οι βαθιές πτώσεις των αγορών, πάντα έχουν ταχύτερη, μεγαλύτερη και βαθύτερη οικονομική και ψυχολογική επίδραση, ενώ προβάλλονται περισσότερο από τα ΜΜΕ.

  • Και οι θετικές εξελίξεις επηρεάζουν την αγορά. Όμως, αυτές έρχονται πιο ήρεμα, συνήθως έχουν μικρότερη ταχύτητα αντίδρασης (πάντα, το αίσθημα της απληστίας είναι λιγότερο ισχυρό από το αίσθημα του φόβου), καλύπτονται λιγότερο από τα ΜΜΕ, ενώ συχνά θεωρούνται και ως “φυσιολογική κατάληξη” κάποιων προηγούμενων εξελίξεων και διεργασιών.

Τη στιγμή που εξελίσσεται ένα γεγονός, μπορούμε να υποψιαστούμε σε ποιά κατηγορία θα καταταγεί, όμως αυτό δε μπορούμε να το κάνουμε πάντα με βεβαιότητα, αφού συχνά δε μπορούμε να φανταστούμε τις πιθανές προεκτάσεις του. Συχνά, κατά την εξέλιξη ενός σημαντικού γεγονότος, μας κατακυριεύει ο φόβος και ο πανικός και νομίζουμε ότι έρχεται κάτι σα το “τέλος του κόσμου”.

  • Για την κατηγοριοποίηση του γεγονότος (η οποία δεν είναι πάντα ασφαλής, αφού μπορεί να γίνει υποεκτίμηση ή υπερκτίμησή του), απαιτούνται ειδικές γνώσεις, ορθή κρίση και εμπειρία, τόσο γύρω από τον τομέα στον οποίο συνέβη το γεγονός, όσο και από τη λειτουργία της χρηματιστηριακής αγοράς. Στις περιπτώσεις αυτές, σημαντική βοήθεια μπορούμε να πάρουμε από έγκυρους αρθρογράφους έγκριτων -συνήθως διεθνών- ΜΜΕ, ενώ πάντα θα πρέπει να δεχόμαστε να διαφοροποιήσουμε, μετά από τεκμηρίωση, την άποψή μας. Βεβαίως, σε τέτοιες στιγμές, σε τελική ανάλυση, πάντα θα πρέπει να έχουμε το νου μας στην ασφάλεια του κεφαλαίου μας.

Γιατί καταπιαστήκαμε με αυτό το άρθρο; Πρώτο, επειδή είναι ενδιαφέρον και χρήσιμο για έναν επενδυτή, αφού τον βοηθά να εκδηλώσει τη χρηματιστηριακή συμπεριφορά του πιο σωστά. Κατά δεύτερο όμως, το γράψαμε, λόγω της μεγάλης πτώσης που σημειώθηκε την Τετάρτη 12 Μαΐου στις αγορές των ΗΠΑ, πτώση που αρχικά επεκτάθηκε και στις υπόλοιπες αγορές του κόσμου, λόγω της δημοσίευσης της πολύ ανησυχητικής μέτρησης του πληθωρισμού στις ΗΠΑ, για το μήνα Απρίλιο (4,2% έναντι 2,6 του Μαρτίου). Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε φόβο για αύξηση των επιτοκίων με όλα τα αρνητικά που θα μπορούσε να προκαλέσει μία τέτοια εξέλιξη.

  • Την ίδια κιόλας μέρα, καταθέσαμε την άποψή μας, ότι, ενώ θα μπορούσε να πρόκειται για κάτι σημαντικό, τελικά δεν ήταν. Και εκτιμήσαμε, ότι δε θα μπορούσε να επιδράσει σημαντικά ή για μεγάλο χρονικό διάστημα στις αγορές. Δηλαδή, ότι επρόκειτο για έναν απλό “θόρυβο”. Η ελαφρά άνοδος της αγοράς της Αθήνας την επόμενη μέρα και κυρίως η άνοδος της Wall Street, επιβεβαίωσαν την εκτίμησή μας. Ήταν ένας “θόρυβος”.

ΜΑΙΟΣ 2021