Kαλλιόπη Βαρδάκα: Η τέχνη και η αναβίωση του αργαλειού. Υφαίνοντας το μέλλον!

Τα χειροτεχνικά επαγγέλματα, ολοένα τείνουν να εξαφανιστούν. Ένα από αυτά και ο αργαλειός. Το πιο απαραίτητο και το πιο πολύτιμο εργαλείο για τις νοικοκυρές της παλιάς εποχής.
  • Αναπόσπαστο κομμάτι κάθε νοικοκυριού, δεν έλειπε σχεδόν από κανένα σπίτι.
Διαλέγοντας δωμάτιο με αρκετό φως, ευάερο, το ατομικό υφαντουργικό εργαστήρι κάθε αγροτικής οικογένειας, κάλυπτε όλες τις ανάγκες τις σε κλινοσκεπάσματα και ρουχισμό.

  • Η απλή αλλά συνάμα εντυπωσιακή κατασκευή του, από ξύλο, με διατομή ορθογώνιων μακρόστενων καδρονιών. Το στημόνι, όταν τοποθετούνταν ήταν έτοιμο για ύφανση, μετά από πολλά εξαρτήματα.

Μία ολόκληρη διαδικασία ξεκινούσε μετά από την κατασκευή και το στήσιμο του. Από την επεξεργασία του μαλλιού από το κούρεμα των ζώων που έπρεπε να υποστεί, το γνέσιμο και το βάψιμο, το διάσιμο και η ύφανση.
  • Για κάποιον που δεν το έχει δει, πως να την περιγράψεις και τι να εξηγήσεις;
Τα ριγωτά και τα κεντητά υφαντά, το αποτέλεσμα ενός πολύμηνου έργου. Η τεχνική της φλοκάτης, ιδιαίτερη, εντυπωσιακή με μια θυσανωτή επιφάνεια μαλακή και ζέστη. Τα κιλίμια, τα χράμια, οι κουρελούδες, οι τσαντίλες, οι ντορβάδες, οι τάβλες, τα σαΐσματα, τα τραγιά τσόλια, οι μπατανίες, όπως επίσης και ο ρουχισμός για άντρες και γυναίκες αντίστοιχα, οι “τάσεις” εκείνης της εποχής.
  • Με τις κάπες, τις μάλλινες φανέλες, τις ζακέτες ,τα μεσοφόρια, τα γιορντάνια και μπούστα, καθώς και οι χαρακτηριστικές κατασκευασμένες με κατσικίσιο μαλλί, καπότες με κουκούλες. Οι εποχές άλλαξαν και μία τέχνη, όπως και πολλές άλλες, δεν τείνουν να εξαφανιστούν αλλά εξελίσσονται.
Στο Μονοδένδρι Ζαγορίου, στο κεντρικό Ζαγόρι, η Ριζάρειος Σχολή ( rizarios.eu), η σχολή – οικοτροφείο, αποτελεί την ελπίδα και το μέλλον της υφαντουργίας και τη διατήρηση της. Είκοσι κορίτσια ζουν και διδάσκονται την τέχνη του κεντήματος, την υφαντουργία και κοπτική – ραπτική.
  • Επίσης, η μετσοβίτισσα Αλεξάνδρα Μπίσα, διατηρεί τη τέχνη του αργαλειού δίνοντας της ζωή, με άλλη οπτική και σύγχρονες μεθόδους. Καινοτομίες και νέες ιδέες σε ένα τόσο παραδοσιακό αντικείμενο, βρίσκει σάρκα και οστά και ελπίδα στην διατήρηση μιας παλαιάς τέχνης, αιώνων.
Πόλεμοι μακρινοί, φουρτούνες, ξένοι τόποι
σου τον κρατάν το σύντροφο χρόνια και χρόνια,
σε φοβερίζουν κίντυνοι και καταφρόνια,
έγνοια, πλάνη, κι οργή σε ζώνει, Πηνελόπη.
Οι οχτροί σου γύρω, και σιμά σου οι χαροκόποι,
κι εσύ μονάχ’ αυτόν ακούς, κοιτάς, προσμένεις,
στον αργαλειό σου απάνω υφαίνεις και ξεϋφαίνεις
το γνέμα της πιστής αγάπης, Πηνελόπη.
Απ’ τα καλά που Ασία χαίρεται κι Ευρώπη
καλό είναι το φιλί πιο μέγα το δικό σου,
και πιο ψηλός από ’να θρόνο ο αργαλειός σου,
και σα βωμός το μέτωπό σου, ω Πηνελόπη.
Κι ένα μονάχα ξέρουν και θεοί κι ανθρώποι
από τον αργαλειό σου κι απ’ το μέτωπό σου
κι απ’ το φιλί σου πιο τρανό· το σύντροφό σου,
το βασιλιά που όλο σου λείπει, ω Πηνελόπη.
Αλλά κι αν τον κρατάν μακριά σου ξένοι τόποι,
πόλεμοι μακρινοί και οι Σκύλλες και οι Σειρήνες,
απ’ την ψυχή του δεν το σβήνουν ούτε κείνες
τ’ ολάσπρο φως του στοχασμού σου, ω Πηνελόπη
Kαλλιόπη Βαρδάκα