Ισχυρό μήνυμα της αγοράς: Τελειώνετε με τις διενέξεις, φτιάξτε το καλώδιο της Κρήτης

Την ώρα που η διασύνδεση της Κρήτης αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση ως ένας ακόμα μηχανισμός προεκλογικών τακτοποιήσεων, όπως δείχνουν και οι ρυθμίσεις για τις εκτός ΑΣΕΠ προσλήψεις στη θυγατρική του ΑΔΜΗΕ Αριάδνη, η αγορά ηλεκτρισμού παρακολουθεί με ανησυχία και έντονο σκεπτικισμό τις εξελίξεις γύρω από το μείζον θέμα μιας από τις μεγαλύτερες και πιο κομβικές επενδύσεις του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος.

Το ισχυρό μήνυμα που εκπέμπει η αγορά είναι υπέρ της επιτάχυνσης των διαδικασιών, δηλώνοντας έτοιμη να βοηθήσει με κάθε μέσο και τρόπο ώστε να γίνει το έργο το ταχύτερο δυνατό.

“Το έργο πρέπει να γίνει και να γίνει γρήγορα, δε μας ενδιαφέρει από ποιον θα γίνει. Εκείνο που είναι το μείζον για το εγχώριο ηλεκτρικό σύστημα είναι να απολαύσει το ταχύτερο δυνατό τα σημαντικά οφέλη που θα προκύψουν από τη λειτουργία του καλωδίου”, αναφέρουν πηγές της αγοράς.

Ποια είναι αυτά τα οφέλη; Από την κατασκευή του έργου θα εξοικονομηθούν περί τα 350 με 400 εκατ. ευρώ, κόστος που θα φύγει από τις πλάτες των καταναλωτών και των συμμετεχόντων στην αγορά, δίνοντας νέα ώθηση ρευστότητας αλλά και ανταγωνισμού στην αγορά.

Αφενός θα μπορέσει να υπάρξει μια διόλου ευκαταφρόνητη μείωση στα κόστη των λογαριασμών, αφετέρου δίνεται η δυνατότητα να εξορθολογιστούν άλλα ανταγωνιστικά κόστη του ρεύματος που σήμερα υποαμείβονται, προξενώντας προβλήματα στην αγορά. Και βέβαια η κατασκευή του έργου θα ανοίξει το δρόμο για την αξιοποίηση του δυναμικού πράσινης ενέργειας που διαθέτει η Κρήτη και το οποίο θα μπορεί να διοχετευτεί στο διασυνδεδεμένο σύστημα.

Πρόβλημα

Το πρόβλημα που έχει προκύψει ωστόσο είναι ότι η διελκυστίνδα μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και της κυπριακής εταιρείας Euroasia για το ποιος και κάτω από ποιους όρους θα κατασκευάσει το έργο, εντείνει τον κίνδυνο για περαιτέρω σοβαρές καθυστερήσεις. Το έλασσον, δηλαδή το ποιος θα κατασκευάσει το έργο, δημιουργεί προβλήματα στο μείζον, δηλαδή το πόσο γρήγορα θα είναι έτοιμο το έργο για να ωφελήσει την αγορά.

Εδώ και 1,5 χρόνο λοιπόν βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία που έχει περάσει από σαράντα κύματα και αρχικά ξεκίνησε ως προσπάθεια συνεργασίας του ΑΔΜΗΕ και του Euroasia, καθώς το μεγαλύτερο έργο (Euroasia) έχει χαρακτηριστεί έργο κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ (PCI) και απολαμβάνει συγκεκριμένα οφέλη (επιδοτήσεις μελετών, πρόσβαση σε κοινοτικές επιδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις).

Ωστόσο στην πορεία διαπιστώθηκαν μια σειρά από προβλήματα που κατέληξαν σε ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών. Εδώ να σημειωθεί ότι το συνολικό κόστος της ηλεκτρικής διασύνδεσης που ξεκινά από το Ισραήλ, φτάνει στην Κύπρο και καταλήγει μέσω της Κρήτης στην Αττική φτάνει τα 3,5 δισ ευρώ.

Από το σύνολο της διασύνδεσης το μοναδικό κομμάτι που είναι ώριμο τεχνικά και άμεσα υλοποιήσιμο είναι το Αττική Κρήτη, ενώ στο υπόλοιπο τμήμα του διέρχεται από μεγάλα βάθη, αντιμετωπίζει τεχνικές προκλήσεις και έχει υψηλότερο κόστος.

Πραγματικό κόστος

Αν και  το πλεονέκτημα της λύσης του Euroasia είναι ότι δίνει πρόσβαση σε κοινοτικές επιδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις, εντούτοις κάποιες άλλες παράμετροι της συμφωνίας προκαλούν επιβάρυνση για το ελληνικό σύστημα.

Για παράδειγμα η συμφωνία επιμερισμού του κόστους κατασκευής είναι ετεροβαρής και επιβαρύνει υπέρμετρα τους Έλληνες καταναλωτές οι οποίοι θα πληρώνουν σε όλη τη διάρκεια λειτουργίας του έργου, σημαντικά υψηλότερα τέλη σε σχέση με τους υπόλοιπους χρήστες. Επιπλέον, το κόστος για τους Έλληνες καταναλωτές αυξάνεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι τα προσκόμματα που μπήκαν από την πλευρά του Euroasia για την άμεση έναρξη της κατασκευής της διασύνδεσης Κρήτη Αττική, στερούν εκατοντάδες εκατομμύρια όφελος από τους Έλληνες καταναλωτές.

Κάθε χρόνος που το καλώδιο δεν κατασκευάζεται και δε λειτουργεί, σημαίνει ότι συνεχίζουμε να πληρώνουμε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε ΥΚΩ. Εδώ το πρόβλημα ήταν τα θέματα τεχνικής διαλειτουργικότητας, δηλαδή επί της ουσίας το ποιος θα έχει το πάνω χέρι στους διαγωνισμούς για τις αναθέσεις στο πλαίσιο της κατασκευής του έργου.

Το μήνυμα της αγοράς

Καθώς λοιπόν υπάρχει ορατός κίνδυνος η διελκυστίνδα μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Euroasia να καταλήξει από σαπουνόπερα σε δράμα σε βάρος των Ελλήνων καταναλωτών αλλά και σε βάρος της εγχώριας αγοράς ηλεκτρισμού, το μήνυμα είναι σαφές: για την χώρα και την αγορά το μείζον και το σημαντικό είναι το έργο να ξεκινήσει αύριο το πρωί.

Είτε ως PCI, είτε ως εθνικό, το έργο πρέπει να ξεκινήσει άμεσα. Εάν η πλευρά του ΑΔΜΗΕ, παρά τα λάθη, τις παραλείψεις και τους χειρισμούς, μπορεί να διασφαλίσει την τήρηση του χρονοδιαγράμματος ώστε η διασύνδεση να είναι έτοιμη το 2022, τότε, με δεδομένο ότι το κόστος της μη κατασκευής είναι πολύ μεγαλύτερο, θα έχει την αυτονόητη στήριξη της αγοράς.

(του Χάρη Φλουδόπουλου, capital.gr)