Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ & ΕΛΛΑΔΑΣ (1/8)

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ & ΕΛΛΑΔΑΣ

Αδιαμφισβήτητα, ένα από τα κύρια ακανθώδη προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας είναι η δυσμενής εξέλιξη του % ανεργίας. Η ασφαλισμένη και πλήρης απασχόληση συνεχώς  φθίνει, διογκώνοντας το υπό ανάλυση ποσοστό και αναδύοντας νέα εργασιακά μορφώματα -κυρίως κακοπληρωμένης  υποαπασχόλησης-.
Βέβαια, μια επισκόπηση των δημοσιονομικών στοιχείων των τελευταίων ετών, συνάγει το συμπέρασμα πως η εκτίναξη της ανεργίας ήτο επακόλουθη  συνέπεια της κρίσης ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης. Χαρακτηριστικά, στοιχεία όπως η συρρίκνωση του ΑΕΠ, η αποθάρρυνση επενδύσεων, η αποβιομηχάνιση κ.α. είχαν δημιουργήσει ένα δυσοίωνο οικονομικό περιβάλλον, συντελώντας τα μέγιστα στην κρίση της αγοράς εργασίας. [ 1.]

Η ανεργία ωστόσο, είναι ένα μακροοικονομικό μέγεθος που ανατροφοδοτεί ένα φαύλο κύκλο δημοσιονομικής δυσχέρειας. Ενδεικτικά, στερεί μισθολογικά εισοδήματα – μειώνει την δαπάνη – οδηγεί σε απώλεια άμεσων και έμμεσων φορολ.εσόδων – διευρύνει τα κρατικά ελλείμματα – οξύνει την σμίκρυνση εθνικού προϊόντος κ.ο.κ. .
Tα έγκριτα στοιχεία της Eurostat [ 2.], αναμφίβολα πιστοποιούν την προαναφερθείσα δυσμενή εξέλιξη του Ελληνικού και Ευρωπαϊκού χάρτη  της απασχόλησης – κατά την δεκαετία της κρίσης ( 2009-2018) – :

Αξιοπρόσεκτα Σημεία Mελέτης :

– Οι  μεταβολές κατά την πρώτη πενταετία της κρίσης 
(2009-2013) :

     Τα χρόνια που ακολούθησαν την κατάρρευση των παγκόσμιων χρηματαγορών του 2008, αποτέλεσαν σημείο αναφοράς για την δημοσιονομική πορεία αρκετών χωρών . Πιο συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν ηχηρές μεταβολές σε βασικά διαρθρωτικά μακροοικονομικά μεγέθη όπως το ΑΕΠ και το Δημόσιο Χρέος.
Στο πλαίσιο  μάλιστα αυτής της εκτροχιασμένης οικονομικής  εξέλιξης, δεν αποσοβήθηκε  μια καταρράκωση της  ευαίσθητης αγοράς εργασίας. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκό, κατά την περίοδο αναφοράς παρουσιάστηκε :
-E.E. :  ΜΕΤΑΒΟΛΗ   από 8,9% σε 10,8%
-Ευρωζώνη : ΜΕΤΑΒΟΛΗ   από 9,6% σε 12% 

Συνεπώς, το υπόβαθρο αρκετών προηγμένων κρατών της Ευρώπης, κράτησε σε μονοψήφια μεγέθη τις μεταβολές στην απασχόληση, διατηρώντας εφικτή μια μελλοντική  επιστροφή σε επίπεδα κανονικότητας.
Πιο αποθαρρυντικά ωστόσο, εμφανίζονται τα Ελληνικά ποσοστά ανεργίας κατά την εν λόγω πενταετία :
-Ελλάδα : ΑΥΞΗΣΗ  από 9,6% σε 27,5%
Διψήφιες μεταβολές, % που πλησιάζουν το 30% και μια γενικότερη αίσθηση επικείμενης εξαθλίωσης/στέρησης. Τέτοια συμπεράσματα εξάγονται από την εθνική ανάλυση της εργασιακής κρίσης, η οποία έχει αρκετά μεγάλο ‘βάθος’. Επεξηγηματικά, η παραγωγική  και αναπτυξιακή τελμάτωση, η βουτιά των επενδύσεων, κ.α. είναι στοιχεία-αγκυλώσεις για οποιαδήποτε αναδιάρθρωση και εξυγίανση.

– Διάρθρωση ανεργίας κατά φύλο :

     Η απασχόληση ανδρών και γυναικών, έχει εμφανώς διαφορετικό  χαρακτήρα σε εσωτερικό και εξωτερικό επίπεδο. Σε ΕΕ και Ευρωζώνη, τα μεγέθη ανεργίας διαχρονικά συγκλίνουν στα δύο φύλα, περίπου στο 10% . Εντελώς διαφορετική εικόνα όμως, παρατηρείται στη χώρα μας -με διαφορά ακόμα και 10 ποσοστ.μονάδων-, που οφείλεται κυρίως :
– στο παραδοσιακό, έως συντηρητικό και αναχρονιστικό, μοντέλο οικογένειας που επικρατεί, σύμφωνα  με το οποίο η γυναίκες-μητέρες  ενδείκνυται να ασχολούνται με το νοικοκυριό και την ανατροφή των παιδιών (πρότυπο που απαξιώνει τους αγώνες για την εγκαθίδρυση της μοντέρνας Δυτικής εικόνας :  επαγγελματίας-μητέρα-σύζυγος)
– στο σεξουαλικό ρατσισμό που βιώνουν -ακόμα και σήμερα- οι εργαζόμενες γυναίκες : στερούνται ευκαιριών,θεωρούνται ασθενείς σε ορισμένα ‘ανδροκρατούμενα’ επαγγέλματα, αξιολογούνται συχνά βάσει εξωτερικής εμφάνισης και όχι κατάρτισης/τεχνογνωσίας κ.α. [ 2.]
– στις συχνά διαφορετικές επαγγελματικές κατευθύνσεις των φύλων 

– Ανεργία στους νέους :

Βασική κοινωνική μάστιγα της Ελλάδας του σήμερα -και των τελευταίων δεκαετιών- είναι το λεγόμενο brain drain, που μεταφράζεται στην φυγή του εξειδικευμένου και επιστημονικά καταρτισμένου, νεανικού εργατικού δυναμικού.
Οι νέοι, δεν λαμβάνουν τις ευκαιρίες που τους αναλογούν στην εθνική αγορά, με την μετανάστευση να είναι η μόνη δίοδος για μία αξιοπρεπή διαβίωση. Αρχικά, καίριος παράγοντας αυτής της απελπιστικής πραγματικότητας είναι ο παραγωγικός κορεσμός της Ελλάδας, που έχει περιθωριοποιήσει και αυτές τις ηλικιακές ομάδες.
Χαρακτηριστικά :
– Νέοι 15-24 : στην ΕΕ και Ευρωζώνη τα μέσα  επίπεδα κινούνται στο 20% περίπου, ενώ τα αντίστοιχα Ελληνικά στο 45% (*58,3%  το 2013)
– Νέοι 15-29 :  
στους οργανισμούς  της Ευρώπης τα αποτελέσματα πλησιάζουν το 17%, σε αντίθεση με την χώρα μας  που ξεπερνούν το  35% (*48,7% το 2013)            
Συνεπώς εμφανίζοντας υπερδιπλάσια μεγέθη ανεργίας, πολλοί -κυρίως τριτοβάθμια καταρτισμένοι- πολίτες εγκαταλείπουν την αδύναμη πατρίδα, με φόντο την αναγνώριση των κόπων τους σε μία αξιοπρεπή εργασιακή ευκαιρία του εξωτερικού. [ 1.] , [ 2.]

Βέβαια, ως παράγοντες του brain drain δεν πρέπει να εξαιρεθούν και οι συνθήκες εργασιακού Μεσαίωνα, που επικρατούν τόσο στον δημόσιο (κυρίως) όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Ένα περιβάλλον, εμποτισμένο με αναξιοκρατία, νεποτισμό, συγκεντρωτισμό διοικούντων και  ελλιπή προώθηση νεανικών επιχειρηματικών ιδεών κ.α., συνιστά τροχοπέδη για την παραμονή τεχνοκρατών εργαζομένων.

– Ο μακροχρόνιος ορίζοντας και οι κοινωνικές προεκτάσεις :

Δυστυχώς, η κρίση της τελευταίας δεκαετίας  καθίσταται μακρόβια για την Ελληνική οικονομία, στοιχείο που επηρεάζει εμφανώς το μέγεθος και τις προεκτάσεις του φαινομένου της ανεργίας. Με τις ευκαιρίες απασχόλησης να εκλείπουν, αρκετοί πολίτες αναζητούν εργασία  χωρίς αποτέλεσμα για μακρά χρονικά διαστήματα . Μάλιστα, η Eurostat πιστοποιεί ότι  το φαινόμενο αυτό είναι εξαιρετικά έντονο/επίκαιρο στη χώρα μας, καθώς δεν παρουσιάζεται τάση επιστροφής της αγοράς στην κανονικότητα, λόγω της αναιμικής Εθνικής ανάπτυξης . [ 2.]

Ο χρονικός ορίζοντας της εν λόγω κρίσης όμως, μολύνει την κοινωνία σε ποικίλες εκφάνσεις της . Επεξηγηματικά  :
– πολλά νοικοκυριά περιθωριοποιούνται, καθώς χωρίς διαθέσιμα εισοδήματα πρόσκεινται στην υλική στέρηση και εξαθλίωση
– επικρατεί η αγανάκτηση σε αρκετούς πολίτες, γεγονός που διαβάλλει τις διαπροσωπικές σχέσεις, την επικοινωνία, την  δημοκρατία
– καλλιεργείται το καίριο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας 
– αναδύονται έκνομες δραστηριότητες 

– Η υποαπασχόληση (part-time) :

H μοναδική στατιστική στην οποία  υπερισχύουν οι Ευρωπαϊκοί Οργανισμοί έναντι της Ελλάδας, είναι αυτή της part-time απασχόλησης. Παρά την διόγκωσή της κατά τα χρόνια της κρίσης, παραμένει σε νηπιακό στάδιο στη χώρα μας , ‘κεκτημένο’ που αντιτίθεται στα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, η αναλογία της με τα  δυσθεώρητα  εγχώρια συνολικά % , θέτει στο προσκήνιο το αμφιλεγόμενο θέμα της επέκτασής της. [ 2.]

Συνάγεται επομένως το συμπέρασμα, πως η βουτιά της Ελληνικής οικονομίας έχει θίξει πολλαπλασιαστικά την ασταθή αγορά εργασίας. Το ερώτημα βέβαια που ανακύπτει, αφορά την δυνατότητα επιστροφής της σε βιώσιμα μεγέθη, υπό τη θηλιά  γενικευμένης λιτότητας, ακόμα και στο θέμα υποστήριξης και εργασιακής επανένταξης αυτής της κοινωνικής ομάδας. [1.]

ΠΗΓΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ/ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ :
– ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ [ 1.]
http://www.statistics.gr/el/home
– EUROSTAT [ 2.]
https://ec.europa.eu/eurostat
– Εξωτερική εικόνα άρθρου από https://www.makthes.gr/

ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ ,
ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ,
ΤΜΗΜΑ Ο.Δ.Ε

Print Friendly, PDF & Email