Η αλήθεια για την αιμοκάθαρση στην Ελλάδα (του Παντελή Κατσιφαράκη)

Του Παντελή Κατσιφαράκη

Είναι άδικο να βάλλεται ένας ολόκληρος κλάδος από τις ατυχείς επιλογές και την επιπολαιότητα μίας “πρώην” γενικής κλινικής. Πολλώ δε μάλλον, εξ’ αιτίας μίας ιδιαίτερης περίπτωσης για την οποία, απ’ ό,τι φαίνεται, γεννώνται ερωτηματικά και όσoν αφορά τη λειτουργία της, προ της πανδημίας.

  • Μάλλον δεν έπεσε κανείς από τα σύννεφα, αφού τα όσα διαδραματίστηκαν τις τελευταίες μέρες έχουν αφετηρία, δυστυχώς, τη σύσταση του ελεγκτικού μηχανισμού, η οποία συχνά επιτρέπει την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ ελεγκτή και ελεγχόμενου.
  • Σχέσεις τόσο δυνατές, ώστε ακόμα και μετά από καταγγελίες, έλεγχο και διαπίστωση σοβαρών παραβάσεων, ο μόνος που βρίσκει το μπελά του είναι ο καταγγέλλων.

20 χρόνια Ιδιωτικές Μονάδες Χρόνιας Αιμοκάθαρσης

Με μία σύντομη αναδρομή στον πολύπαθο κλάδο της Αιμοκάθαρσης, είναι εύκολο να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα για το ρόλο του ιδιωτικού τομέα στη διαμόρφωση του σημερινού χάρτη.

Το Σεπτέμβριο του 2000 δημοσιεύθηκε το Προεδρικό Διάταγμα 225/2000 που επιτρέπει την ίδρυση και λειτουργία Μονάδων Χρόνιας Αιμοκάθαρσης εκτός Νοσοκομείων και Κλινικών και ιδρύθηκε η πρώτη Μονάδα στο Ηράκλειο Κρήτης.

Εκείνη την περίοδο, οι νεφροπαθείς ασθενείς ανά την επικράτεια, στοιβάζονται στα νοσοκομεία που αδυνατούν να τους εξυπηρετήσουν αξιοπρεπώς, με λίγους τυχερούς να έχουν πρόσβαση στις λιγοστές Μονάδες Τεχνητού Νεφρού Γενικών Ιδιωτικών Κλινικών.

  • Η καθημερινότητά τους περιλαμβάνει ατελείωτες ώρες αναμονής έως ότου ελευθερωθεί μηχάνημα, μετακινήσεις μεταξύ νομών, ακόμα και με αεροπλάνο ή καράβι μέρα πάρα μέρα και ένα τεράστιο ψυχολογικό φορτίο για τους ίδιους και τους οικείους τους.
  • Η χρόνια νεφρική νόσος τελικού σταδίου, σήμαινε, εκείνη την εποχή, το τέλος μίας φυσιολογικής ζωής για όποιον ατυχή καλούνταν να ζήσει με αυτήν.

Ο δρόμος που άνοιξε η δημοσίευση του Π.Δ. ενεργοποίησε τους ίδιους τους νεφροπαθείς ασθενείς, οι οποίοι με μπροστάρη τον αείμνηστο Γεώργιο Καστρινάκη Πρόεδρο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Νεφροπαθών, έδωσαν τις δικές τους μάχες και μεσολάβησαν μέσω των συλλογικών οργάνων τους στην ταχεία ανάπτυξη ενός δικτύου ιδιωτικών Μονάδων Χρόνιας Αιμοκάθαρσης που αριθμεί σήμερα 62 εγκαταστάσεις σε όλη την Ελλάδα και σε συνδυασμό με τις 32 Μονάδες Τεχνητού Νεφρού που βρίσκονται εγκατεστημένες σε ιδιωτικές Γενικές Κλινικές εξυπηρετούν περί τους 7.700 ασθενείς που αντιστοιχούν στα 2/3 του συνόλου των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών.

Η αιμοκάθαρση, ως μία κατ’ εξοχήν πρωτοβάθμια υπηρεσία υγείας, παρέχεται με ασφάλεια και επαγγελματισμό στη συντριπτική πλειοψηφία των ιδιωτικών μονάδων, απελευθερώνοντας πολύτιμους πόρους στις δευτεροβάθμιες δομές, οι οποίες κατευθύνονται στην αντιμετώπιση οξέων – επειγόντων περιστατικών και ασθενών που χρήζουν νοσηλείας.

  • Η λειτουργία σύγχρονων εγκαταστάσεων αιμοκάθαρσης, άρτια εξοπλισμένων και στελεχωμένων με έμπειρο επιστημονικό προσωπικό, οδήγησε στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής των νεφροπαθών ασθενών ενώ μετέτρεψε τη νεφροπάθεια σε μία χρόνια νόσο με την οποία οι ασθενείς μπορούν να έχουν μία, σχεδόν, φυσιολογική καθημερινότητα χωρίς τους περιορισμούς του παρελθόντος.

Η εφαρμογή των έκτακτων – καταχρηστικών μέτρων για τον περιορισμό της δαπάνης στην υγεία, τα γνωστά Rebate & Claw-Back, έβαλε φρένο στην ανάπτυξη και απειλεί τη συνέχεια αυτού που χτίστηκε με τόσο κόπο, με τη συνεργασία Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα και τη συμμετοχή των ασθενών. Η άμεση άρση των μέτρων, η ισχύς των οποίων έχει ήδη παραταθεί το 2018, θα επιτρέψει την περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου των ιδιωτικών Μ.Χ.Α. σε περιοχές με μικρότερο πληθυσμό, όπου η λειτουργία τους σήμερα δεν είναι βιώσιμη αλλά είναι απαραίτητη.

  • Η “μετακίνηση” του πληθυσμού των νεφροπαθών ασθενών από τις δημόσιες στις ιδιωτικές δομές αποτυπώνεται στα στατιστικά στοιχεία του παρακάτω πίνακα και αντικατοπτρίζει την εμπιστοσύνη των ασθενών στον ιδιωτικό τομέα.
  • pinΗ Διαχείριση της πανδημίας

Η ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκε η εξάπλωση της πανδημίας δεν άφησε τα αναγκαία περιθώρια στις αρχές να εκδώσουν σαφείς οδηγίες προς τις ιδιωτικές υγειονομικές δομές, αφού ορθά, το βάρος έπεσε στο Ε.Σ.Υ. που κλήθηκε να αντιμετωπίσει την κρίση από την πρώτη γραμμή.

Εντούτοις, οι σοβαρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο των υπηρεσιών αιμοκάθαρσης και εξυπηρετούν 9 στους 10 ασθενείς που επιλέγουν τον ιδιωτικό τομέα, φρόντισαν να σχεδιάσουν εσωτερικά και να εφαρμόσουν χωρίς καθυστέρηση, πρωτόκολλα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση ύποπτων και επιβεβαιωμένων κρουσμάτων της COVID-19.

  • Λαμβάνοντας υπ’ όψη, τις διαθέσιμες πληροφορίες από επίσημους φορείς πέραν του Ε.Ο.Δ.Υ. και δη, την Ευρωπαϊκή Νεφρολογική Εταιρεία (ERA-EDTA), τα Κέντρα για την Πρόληψη και τον Έλεγχο Λοιμώξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ECDC.Europa–CDC.Gov) και την εμπειρία του επιστημονικού προσωπικού που απασχολούν, εκμεταλλεύτηκαν το σύγχρονο σχεδιασμό και την επάρκεια των εγκαταστάσεων τους σε διαθέσιμους χώρους προβαίνοντας σε ενέργειες όπως:
  1. – Ορισμός συγκεκριμένης αίθουσας απομόνωσης για την εξέταση και θεραπεία Ύποπτων κρουσμάτων COVID-19 (Isolation Room). Προμήθεια φορητών συσκευών επεξεργασίας νερού και μηχανημάτων ΑΜΚ για αποκλειστική χρήση.
  2. – Προληπτική απολύμανση των αιθουσών αιμοκάθαρσης, των γραφείων και των λοιπών κοινόχρηστων χώρων με τη μέθοδο του νεφελοψεκασμού σε εβδομαδιαία βάση σε συνδυασμό με τις συνήθεις πρακτικές τακτικής απολύμανσης όλων των επιφανειών.
  3. – Φροντίδα για την επάρκεια του απαραίτητου ατομικού εξοπλισμού προστασίας για ασθενείς και εργαζομένους.
  4. – Τη συνεχή ενημέρωση των ασθενών και των οικείων τους καθώς και του προσωπικού για τους κανόνες υγιεινής και τα μέτρα αποστασιοποίησης.

Ήδη, κάποιες επιχειρήσεις πραγματοποιούν προληπτικό έλεγχο σε όλους τους ασθενείς και τους εργαζομένους τους, στα πλαίσια της έγκαιρης αντιμετώπισης και ανάσχεσης τις διάδοσης του SARS-CoV2.

Οι ιδιωτικές Μονάδες Αιμοκάθαρσης φαίνεται να αντιμετωπίζουν την κρίση της πανδημίας με επιτυχία μέχρι σήμερα. Αξίζουν και σ’ αυτούς συγχαρητήρια. Στους Γιατρούς, τους νοσηλευτές-τριες, το παραϊατρικό προσωπικό και τους διοικητικούς υπαλλήλους όλων των ιδιωτικών δομών παροχής υπηρεσιών υγείας.

  • Γιατί στην πλειοψηφία τους στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων και εξυπηρέτησαν τους χρονίως πάσχοντες ασθενείς, με επαγγελματισμό και αυταπάρνηση. Ίσως εκτός από χειροκρότημα να τους αξίζει και ένα bonus, για την προσφορά τους αυτήν την περίοδο, όπως συνέβη με τους εργαζομένους του δημόσιου τομέα.

Η επόμενη μέρα

Στη σημερινή κυβέρνηση σίγουρα πιστώνεται η επιτυχής – μέχρι σήμερα – διαχείριση της κρίσης και η επίδειξη πρωτοφανών για τα Ελληνικά δεδομένα αντανακλαστικών και αποφασιστικότητας. Μένει να αποδειχτεί αν σκοπεύει όντως να υλοποιήσει τις τομές που είναι αναγκαίες για την παροχή “Δημόσιας Δωρεάν Υγείας, όχι απαραίτητα κρατικής” όπως εύστοχα την περιέγραψε ο Υπ. Υγείας και όχι ενός προβληματικού Ε.Σ.Υ. που έχει μεγαλύτερη ανάγκη από μεταρρύθμιση απ’ ότι για ενίσχυση.

* Ο κ. Παντελεήμων Γ.Ε. Κατσιφαράκης είναι Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ιδιωτικών Μονάδων Χρόνιας Αιμοκάθαρσης ΝΕΦΡΟΞΕΝΙΑ.