Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: Η Ρωσία πίσω από τη δολοφονία Λιτβινιένκο

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι η Ρωσία είναι «υπεύθυνη» για τη δολοφονία του πρώην πράκτορα Αλεξάντρ Λιτβινιένκο, ο οποίος δηλητηριάσθηκε με πολώνιο 210, ένα σπάνιο ραδιενεργό ισότοπο, το 2006 στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το δικαστήριο έκρινε ότι υπάρχει ισχυρό τεκμήριο πως οι αυτουργοί της δηλητηρίασης, οι οποίοι εντοπίστηκαν από βρετανική έρευνα, «έδρασαν ως πράκτορες του ρωσικού Κράτους».

Το δικαστήριο έκρινε επίσης ότι η Μόσχα δεν παρείχε «εναλλακτική εξήγηση, ικανοποιητική και πειστική ούτε απέκρουσε τα συμπεράσματα της δημόσιας βρετανικής έρευνας».

Στην απόφαση, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, αναφέρεται ότι οι ρωσικές Αρχές δεν πραγματοποίησαν ουσιαστική εσωτερική έρευνα, η οποία θα είχε επιτρέψει τον εντοπισμό και τη δίωξη «των υπευθύνων της δολοφονίας».

Οι δικαστές έκριναν, κατά συνέπεια, ότι η Ρωσία είναι ένοχη για παραβιάσεις του άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία εγγυάται το δικαίωμα στη ζωή, και του άρθρου 38 που υποχρεώνει τα κράτη να παρέχουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όλα τα αναγκαία στοιχεία για την εξέταση μιας υπόθεσης.

Η Ρωσία καταδικάστηκε να καταβάλει 100.000 ευρώ για ηθική βλάβη στη χήρα του Αλεξάντρ Λιτβινιένκο, ποσό ιδιαιτέρως υψηλό για τα δεδομένα του δικαστηρίου.

Ο Ρώσος δικαστής του δικαστηρίου διατύπωσε «αντίθετη άποψη» ως προς την παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή.

Πρώην πράκτορας της KGB και στη συνέχεια της διαδόχου του FSB, ο Αλεξάντρ Λιτβινιένκο αποπέμφθηκε από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες αφού κατήγγειλε μαζί με άλλους Ρώσους πράκτορες σχέδιο των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών για τη δολοφονία του Ρώσου ολιγάρχη Μπόρις Μπερεζόφσκι.

Αφού έλαβε πολιτικό άσυλο στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2001, ο Αλεξάντρ Λιτβινιένκο εργάστηκε ως δημοσιογράφος και σύμβουλος των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, ενώ σε βιβλία του κατήγγειλε τη διαφθορά των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών και τις σχέσεις τους με το οργανωμένο έγκλημα. Ειδικότερα κατήγγειλε ότι οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες οργάνωσαν τη σειρά των βομβιστικών επιθέσεων κατά διαμερισμάτων στην Μόσχα το 1999 και άλλες τρομοκρατικές ενέργειες για την δημιουργία κλίματος που θα έφερνε τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην εξουσία, ενώ κατηγόρησε τον Ρώσο πρόεδρο ότι διέταξε τη δολοφονία της δημοσιογράφου Αννα Πολιτκόφσκαγια.

Πέθανε στις 23 Νοεμβρίου 2006, έπειτα από νοσηλεία τριών εβδομάδων και από το κρεβάτι του νοσοκομείου κατηγόρησε τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την επίθεση εναντίον του.

Η βρετανική έρευνα, το πόρισμα της οποίας δημοσιεύτηκε το 2016, εντόπισε τους Ντιμίτρι Κόβτουβ και Αντρέι Λουγκοβόι ως δράστες της δολοφονίας του Λιτβινιένκο. Η Μόσχα έχει αρνηθεί την έκδοσή τους.