Διατήρησε την αξιολόγηση της Ελλάδας σε “ΒΒ” η Fitch, με καλή βαθμολόγηση στην διακυβέρνηση

Αμετάβλητη σε “ΒΒ” διατήρησε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας η Fitch Ratings, με outlook “σταθερό”.

Στην έκθεσή του ο οίκος επισημαίνει ότι η αξιολόγηση αντικατοπτρίζει τα υψηλά επίπεδα του κατά κεφαλήν εισοδήματος, που ξεπερνούν κατά πολύ τον μέσο όρο των χωρών με αξιολόγηση “ΒΒ” και “ΒΒΒ”, αλλά και τη βαθμολογία της διακυβέρνησης, που υπερέχει έναντι αυτής άλλων χωρών που βρίσκονται κάτω από την επενδυτική κλίμακα (πολιτική σταθερότητα και δικαιώματα, κράτος δικαίου, ποιότητα θεσμών και έλεγχος της διαφθοράς).

Τα δυνατά αυτά σημεία έρχονται κόντρα στις αδύναμες αναπτυξιακές προοπτικές μεσοπρόθεσμα, το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό κλάδο και το βαρύ φορτίο χρέους της γενικής κυβέρνησης αλλά και καθαρού εξωτερικού χρέους.

Το σταθερό outlook αντικατοπτρίζει την, σε έναν βαθμό, εμπιστοσύνη του οίκου στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, μετά και το σοκ που υπέστησαν τα δημόσια οικονομικά και η οικονομική ανάπτυξη από την πανδημία του κορονοϊού φέτος.

  • “Βλέπει” ύφεση 7,9% και έλλειμμα 7,8% του ΑΕΠ φέτος

Τα προκαταρκτικά στοιχεία για το α’ τρίμηνο του 2020 δείχνουν ότι το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε 1,6% σε επίπεδο τριμήνου και 0,9% σε επίπεδο έτους. Τα διαθέσιμα στοιχεία για το β’ τρίμηνο επιβεβαιώνουν ότι ο ρυθμός συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας επιταχύνθηκε. Η Fitch εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 7,9% σε πραγματικούς όρους το 2020. Προβλέπει ανάκαμψη του ΑΕΠ το 2021 (+5,1%), αν και ο ρυθμός της ανάκαμψης είναι πολύ αβέβαιος, με τον οίκο να παραδέχεται ότι υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι καθοδικής απόκλισης των προβλέψεών του, ιδιαίτερα στην περίπτωση αναζωπύρωσης του κορονοϊού.


Η Fitch εκτιμά ότι ο συνδυασμός των μέτρων της αντιμετώπισης της πανδημίας με τους αυτόματους σταθεροποιητές και τη χαμηλότερη οικονομική δραστηριότητα θα οδηγήσουν σε ένα ελλειμματικό ισοζύγιο: από πλεόνασμα του 1,9% του ΑΕΠ το 2019 σε έλλειμμα 7,8% του ΑΕΠ φέτος. Ο οίκος υπολογίζει ότι τα δημοσιονομικά μέτρα που αυξάνουν το έλλειμμα φέτος αντιπροσωπεύουν περίπου το 6% του ΑΕΠ.

Αναμένει ότι το έλλειμμα θα συρρικνωθεί το 2021 και 2022, στο 5,1% και 3,4% αντίστοιχα, αν και ο ρυθμός μείωσης του ελλείμματος είναι αβέβαιος. Επιπλέον, η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ υπέρ των συνταξιούχων που άσκησαν έφεση κατά των περικοπών των συντάξεων μετά το 2012 θα επηρεάσει τα μελλοντικά δημόσια οικονομικά, με την Fitch να έχει λάβει υπόψιν επίδραση 0,5% στις προβλέψεις του ελλείμματος για τα έτη 2021 και 2022. Οι πρωτοβουλίες που αποφασίστηκαν σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Ανάκαμψης, είναι πιθανό να περιορίσουν την αναμενόμενη επιδείνωση στα δημόσια οικονομικά, σύμφωνα με τον οίκο.

  • Δημόσιο χρέος

Ενώ το φορτίο του δημόσιου χρέους είναι θα παραμείνει πολύ υψηλό για παρατεταμένη περίοδο, η Fitch εκτιμά ότι υπάρχουν παράγοντες μείωσης που υποστηρίζουν τη βιωσιμότητά του. Ο οίκος αναμένει ότι το χρέος προς ΑΕΠ θα αρχίσει να μειώνεται ξανά το 2021. Το “μαξιλάρι” εύκολα ρευστοποιήσιμων assets που διαθέτει η Ελλάδα είναι σημαντικό και θα μπορούσε να διευκολύνει τις απρογραμμάτιστες αυξήσεις των δαπανών.

Σημαντική συμβολή θα έχει επίσης η ένταξη των ελληνικών κρατικών ομολόγων στο έκτακτο πρόγραμμα της ΕΚΤ για τις συνέπειες της πανδημίας (PEPP). Το PEPP έχει συνολικό ύψος 1,350 δισ. ευρώ. Βάσει της κλείδας κατανομής κεφαλαίων η Ελλάδα δικαιούται έως και 27 δισ. δολάρια από την αγορά ελληνικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά από το Ευρωσύστημα. Αυτό αποτελεί μια σημαντική επιπλέον πηγή χρηματοοικονομικής ευελιξίας και ενδέχεται να εξασφαλίζει τη διαχείριση του κόστους του χρέους.

  • Έρχονται νέα NPLs

Ο τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να είναι μια αδυναμία για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας ενώ η πρόσφατη θετική πρόοδος στους δείκτες ποιότητας παγίων είναι πιθανό να ανακοπεί εξαιτίας της πανδημίας, κατά την άποψη της Fitch. Τα NPLs μειώθηκαν κατά περίπου 25% τους 12 μήνες έως το α’ τρίμηνο του 2020, ωστόσο η αναλογία τους ως προς το σύνολο των δανείων παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα -στο 37,4% ο λόγος των NPLs είναι πολύ υψηλότερος σε σχ΄’εση με τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι συστημικές τράπεζες έχουν εφαρμόσει ή σχεδιάσει τιτλοποιήσεις για τη μείωση των NPLs, ωστόσο, κατά την άποψη της Fitch, οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας είναι πιθανό να καθυστερήσουν πολλές από αυτές τις προγραμματισμένες τιτλοποιήσεις και να οδηγήσουν στη δημιουργία νέων προβληματικών δανείων.

  • Πώς θα έλθει η αναβάθμιση 

Σε έκθεσή που δημοσιεύτηκε νωρίτερα για τις προοπτικές των χωρών της Δυτικής Ευρώπης στο τρίτο τρίμηνο του 2020, η Fitch ανέφερε τους τρεις παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θετική εξέλιξη σε ό,τι αφορά την πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας. Αυτοί είναι:

  • – Επιστροφή του δημόσιου χρέους/ΑΕΠ σε σταθερή πτωτική πορεία μετά την πανδημία, για παράδειγμα λόγω της δημοσιονομικής εξυγίανσης, της επιστροφής στην αύξηση του ΑΕΠ και της διατήρησης των χαμηλών επιτοκίων.