Ανάλυση NYT: Πόλωση στη Ρωσία – Οι πολίτες καταδίδουν ο ένας τον άλλον για την εισβολή στην Ουκρανία

Οι Ρώσοι διχασμένοι για τον πόλεμο στην Ουκρανία και με την ενθάρρυνση του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν καταγγέλλουν ο ένας τον άλλον, δείχνοντας πώς ο πόλεμος τροφοδοτεί την παράνοια και την πόλωση στη ρωσική κοινωνία.

Η Μαρίνα Ντουμπρόβα, καθηγήτρια αγγλικών στο ρωσικό νησί Σαχαλίνη στον Ειρηνικό, έδειξε ένα συγκινητικό βίντεο στο YouTube στην τάξη της τον περασμένο μήνα, στο οποίο τα παιδιά, στα ρωσικά και τα ουκρανικά, τραγουδούν για έναν «κόσμο χωρίς πόλεμο».

Αφού το έπαιξε, μια ομάδα κοριτσιών έμειναν πίσω κατά τη διάρκεια του διαλείμματος και την ρωτούσαν για τις απόψεις της.

Η Ουκρανία είναι μια ξεχωριστή χώρα», τους είπε η κυρία Ντουμπρόβα, 57 ετών.

«Όχι πια», απάντησε ένα από τα κορίτσια.

Λίγες μέρες αργότερα, η αστυνομία ήρθε στο σχολείο της. Στο δικαστήριο, άκουσε μια ηχογράφηση αυτής της συνομιλίας, που προφανώς έγινε από έναν από τους μαθητές. Ο δικαστής επέβαλε πρόστιμο 400 δολαρίων για τη «δημόσια απαξίωση» των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσίας. Το σχολείο την απέλυσε, είπε, για «ανήθικη συμπεριφορά», αναφέρεται σε δημοσίευμα των New York Times.

«Είναι σαν να έχουν βυθιστεί όλοι σε κάποιο είδος τρέλας», είπε η κ. Ντουμπρόβα σε συνέντευξή της, αντανακλώντας τη φιλοπολεμική διάθεση γύρω της.

«Τα επεισόδια δεν αποτελούν ακόμη μαζικό φαινόμενο, ωστόσο οι πολίτες καταγγέλλουν ο ένας τον άλλον σε έναν απόηχο του τρόμου του Στάλιν, που υποκινείται από μοχθηρή επίσημη ρητορική του κράτους και ενεργοποιείται από νέους νόμους που ποινικοποιούν τη διαφωνία», γράφουν οι New York Times.

Υπάρχουν αναφορές για μαθητές που προδίδουν δασκάλους, ανθρώπους που προδίδουν τους γείτονές τους, ακόμα και πελάτες που προδίδουν όσα άκουσαν να λένε σε διπλανό τραπέζι.

Για παράδειγμα σε ένα εμπορικό κέντρο στη δυτική Μόσχα, το κείμενο «όχι στον πόλεμο» που βρισκόταν σε ένα κατάστημα επισκευής υπολογιστών αναφέρθηκε στην αστυνομία από έναν περαστικό με αποτέλεσμα να συλληφθεί ο ιδιοκτήτης του καταστήματος.

Στη δυτική περιοχή του Καλίνινγκραντ, οι αρχές έστειλαν γραπτά μηνύματα στους κατοίκους καλώντας τους να δώσουν τηλέφωνα και διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των «προβοκατόρων» σε σχέση με την «ειδική επιχείρηση» στην Ουκρανία, ανέφεραν ρωσικές εφημερίδες.

Ακόμη, ένα εθνικιστικό πολιτικό κόμμα δημιούργησε έναν ιστότοπο καλώντας τους Ρώσους να αναφέρουν παρόμοια περιστατικά στην ελίτ.

«Είμαι απολύτως βέβαιος ότι θα ξεκινήσει μια κάθαρση», είπε σε συνέντευξή του ο Ντμίτρι Κουζνέτσοφ, μέλος του κοινοβουλίου πίσω από τον ιστότοπο, προβλέποντας ότι η διαδικασία θα επιταχυνθεί μετά το τέλος της «ενεργητικής φάσης» του πολέμου. Στη συνέχεια διευκρίνισε: «Δεν θέλουμε να πυροβοληθεί κανένας, ούτε καν να πάει ο κόσμος στη φυλακή».

Πούτιν: Η ρωσική κοινωνία χρειαζόταν μια «αυτοκάθαρση»

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έδωσε τον τόνο γι΄αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Ρωσία, σε μια ομιλία του στις 16 Μαρτίου, δηλώνοντας ότι η ρωσική κοινωνία χρειαζόταν μια «αυτοκάθαρση» στην οποία οι άνθρωποι «θα ξεχώριζαν τους αληθινούς πατριώτες από τα αποβράσματα και τους προδότες».

Στη σοβιετική λογική, όσοι επιλέγουν να μην αναφέρουν τους συμπολίτες τους θα μπορούσαν να θεωρηθούν οι ίδιοι ύποπτοι.

«Σε αυτές τις συνθήκες, ο φόβος επικρατεί ξανά στους ανθρώπους», είπε ο Νικίτα Πετρόβ, κορυφαίος μελετητής της σοβιετικής μυστικής αστυνομίας. «Και αυτός ο φόβος υπαγορεύει να αναφέρετε».

Τον Μάρτιο, ο κ. Πούτιν υπέγραψε έναν νόμο που τιμωρεί τις δημόσιες δηλώσεις που αντιβαίνουν στη γραμμή της κυβέρνησης σχετικά με την «ειδική στρατιωτική του επιχείρηση» στην Ουκρανία – όπως αποκαλεί τον πόλεμο – με έως και 15 χρόνια φυλάκιση. Ήταν ένα σκληρό αλλά απαραίτητο μέτρο, είπε το Κρεμλίνο, δεδομένου του «πληροφοριακού πολέμου» της Δύσης εναντίον της Ρωσίας.

Οι εισαγγελείς έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το νόμο εναντίον περισσότερων από 400 ατόμων, σύμφωνα με την ομάδα δικαιωμάτων OVD-Info, συμπεριλαμβανομένου ενός άνδρα που κρατούσε ένα κομμάτι χαρτί με οκτώ αστερίσκους. Σημειώνεται ότι το «όχι στον πόλεμο» στα ρωσικά έχει οκτώ γράμματα.

«Αυτό είναι ένα είδος μεγάλου ανέκδοτου στο οποίο, για κακή μας τύχη, ζούμε», είπε η Αλεξάντρα Μπάγεβα, επικεφαλής του νομικού τμήματος του OVD-Info, σχετικά με τον παραλογισμό των διώξεων που σχετίζονται με τον πόλεμο. Είπε ότι είχε δει μια απότομη αύξηση στη συχνότητα των ανθρώπων που καταδίδουν τους συμπολίτες τους.

«Οι καταστολές δεν γίνονται μόνο από τα χέρια των κρατικών αρχών», είπε. «Γίνονται επίσης από τα χέρια των πολιτών».

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι τιμωρίες που σχετίζονται με την κριτική του πολέμου έχουν περιοριστεί σε πρόστιμα. Για τους περισσότερους από 15.000 αντιπολεμικούς διαδηλωτές που συνελήφθησαν από την έναρξη της εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου, τα πρόστιμα είναι η πιο συνηθισμένη ποινή, αν και ορισμένοι καταδικάστηκαν σε έως και 30 ημέρες φυλάκιση, είπε η κ. Μπάγεβα. Όμως κάποιοι απειλούνται με μεγαλύτερες ποινές φυλάκισης.

Στη δυτική πόλη Πένζα, μια άλλη δασκάλα αγγλικών, η Ιρίνα Τζεν, έφτασε στην τάξη μια μέρα και βρήκε έναν τεράστιο «Z» χαραγμένο με κιμωλία στον πίνακα, το γράμμα που η ρωσική κυβέρνηση προωθεί ως σύμβολο υποστήριξης για τον πόλεμο, αφού ζωγραφίζεται ως αναγνωριστικό σήμα σε ρωσικά στρατιωτικά οχήματα στην Ουκρανία.

Η κυρία Τζεν είπε στους μαθητές της ότι έμοιαζε με μισή σβάστικα.

Αργότερα, ένας μαθητής της όγδοης δημοτικού τη ρώτησε γιατί η Ρωσία αποκλείστηκε από αθλητικούς αγώνες στην Ευρώπη.

«Νομίζω ότι αυτό είναι το σωστό», απάντησε η κ. Τζεν. «Μέχρι η Ρωσία να αρχίσει να συμπεριφέρεται με πολιτισμένο τρόπο, αυτό θα συνεχιστεί για πάντα».

«Αλλά δεν γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες», είπε μια κοπέλα, αναφερόμενη στον πόλεμο.

«Ακριβώς, δεν ξέρετε τίποτα απολύτως», απάντησε η δασκάλα.

Μια ηχογράφηση αυτής της συνομιλίας εμφανίστηκε σε έναν δημοφιλή λογαριασμό στο Telegram που συχνά δημοσιεύει εσωτερικές πληροφορίες σχετικά με ποινικές υποθέσεις. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας, διάδοχος οργανισμός του K.G.B., την κάλεσε και την προειδοποίησε ότι τα λόγια της που κατηγορούσε τη Ρωσία για τον βομβαρδισμό σε μαιευτήριο στη Μαριούπολη της Ουκρανίας τον περασμένο μήνα ήταν «100 τοις εκατό ποινική υπόθεση».

Τώρα ερευνάται για πρόκληση «σοβαρών συνεπειών» βάσει του νόμου περί λογοκρισίας του περασμένου μήνα, που τιμωρείται με φυλάκιση 10 έως 15 ετών.

Η κυρία Τζεν, 45 ετών, είπε ότι βρήκε μικρή υποστήριξη μεταξύ των μαθητών της ή του σχολείου της και παραιτήθηκε από τη δουλειά της αυτόν τον μήνα. Όταν μίλησε στην τάξη για την αντίθεσή της στον πόλεμο, είπε ότι ένιωθε «μίσος» απέναντί ​​της που ακτινοβολούσε μερικούς από τους μαθητές της.

«Η άποψή μου δεν αντηχούσε στις καρδιές και στο μυαλό κανενός βασικά», είπε σε συνέντευξή της.

Στη Μόσχα, ιδιοκτήτης καταστήματος επισκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών, είπε ότι του φάνηκε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι κανένας από τους εκατοντάδες πελάτες του δεν απείλησε να τον παραδώσει για το κείμενο «όχι στον πόλεμο» που εμφανιζόταν σε μια οθόνη πίσω από τον πάγκο, αρκετές εβδομάδες μετά την εισβολή. Άλλωστε, σημείωσε, αναγκάστηκε να διπλασιάσει την τιμή ορισμένων υπηρεσιών λόγω των δυτικών κυρώσεων, εξοργίζοντας σίγουρα ορισμένους πελάτες του. Αντίθετα, πολλοί τον ευχαρίστησαν.

Ο άνδρας που προφανώς τον κατήγγειλε ήταν περαστικός. Ο 35χρονος ιδιοκτήτης είπε ότι πίστευε ότι ο άνδρας ήταν πεπεισμένος ότι έκανε το καθήκον του αναφέροντας το κατάστημα στην αστυνομία και πιθανότατα δεν είχε πρόσβαση σε πληροφορίες πέρα ​​από την κρατική προπαγάνδα.

Στον ιδιοκτήτη καταστήματος επιβλήθηκε πρόστιμο 100.000 ρούβλια, πάνω από 1.200 δολάρια. Ένας πολιτικός της Μόσχας έγραψε για την υπόθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών στοιχείων του κ. Γκράτσεφ για όποιον ήθελε να βοηθήσει. Αρκετά χρήματα για την κάλυψη του προστίμου έφτασαν μέσα σε δύο ώρες, είπε ο ίδιος.