ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ: Ισορροπία τρόμου

 ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ

Ισορροπία τρόμου

ΣΧΟΛΙΟ

Η εφημερίδα «Εμπρός» σε ένα δημοσίευμά της στις 28 Μαρτίου του 1897 αναφερόταν σε έναν ισχυρό ξένο διπλωμάτη, ο οποίος χαρακτήριζε τους Ελληνες και τη στάση τους έναντι της Τουρκίας ως «σκύλους γαυγίζοντας και ουχί δάκνοντας».

Γνωρίζουμε τι επακολούθησε, αλλά ενίοτε ξεχνάμε ότι αυτό είναι το χειρότερο που μπορείς να πάθεις στη διεθνή σου υπόσταση: να γαυγίζεις και να μην απειλείται κανείς. Ο δημόσιος διάλογος γύρω από τα θέματα της ασφάλειας κυριαρχείται από μαξιμαλιστικές φωνές. Ταιριάζει ίσως αυτό στην ψυχοσύνθεσή μας. Μόλις όμως τα πράγματα σκουραίνουν λίγο, αρχίζουν η ορθολογική υποχώρηση και η προσπάθεια να βρεθεί ποιος φταίει που οι θεωρίες δεν ταιριάζουν με τη σκληρή πραγματικότητα.

Αρχίζει, για παράδειγμα, η απογοήτευση για τον ρόλο του ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ, της Ε.Ε. και όλων των υπολοίπων. Μα, για όνομα του Θεού, πότε είχαμε κάτι παραπάνω από προσεκτικά σταθμισμένες δηλώσεις από όλους αυτούς όταν υπήρξε ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; Ή μήπως δεν καταλαβαίνουμε ότι ορισμένες άσφαιρες δηλώσεις υποστήριξης έχουν την ίδια αξία με εκείνες που έκαναν διάφοροι Ευρωπαίοι παράγοντες οι οποίοι συμφωνούσαν ότι η στάση της Ευρωζώνης απέναντι στις απαιτήσεις Βαρουφάκη συνιστούσε πραξικόπημα;

Βρισκόμαστε σε μια πάρα πολύ δύσκολη συγκυρία. Η Τουρκία κλιμακώνει την ένταση στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ίσως γιατί δεν της βγαίνει η επιχείρηση στη Συρία. Στην Κύπρο επιχειρεί να «γκριζοποιήσει» το οικόπεδο 3 και να στείλει ένα μήνυμα στις υπόλοιπες κυβερνήσεις και εταιρείες για άλλες περιοχές. Αν της περάσει, θα είναι μια σαφής ήττα και θα καταστήσει δύσκολη τη συνέχιση των ερευνών. Προς το παρόν, βλέπουμε ένα έντονο παρασκήνιο, την Αγκυρα αμετακίνητη και αναμένουμε.

Στα Ιμια το σόου θα συνεχιστεί. Το ατύχημα παραμονεύει, ξανά. Εμπειροι Ελληνες αξιωματούχοι εκτιμούν πως η αποκλιμάκωση δεν θα κρατήσει πολύ και ότι θα υπάρξουν και άλλες τακτικές κινήσεις κλιμάκωσης. Το Καστελλόριζο παραμένει για πολλούς λόγους το άλλο κομβικό σημείο.

Η Αθήνα θα πρέπει να ζυγίσει πολύ προσεκτικά τις κινήσεις της. Πρόκειται για ισορροπία τρόμου. Αν επιδείξει υποχωρητικότητα, δεν ξέρει πού θα φτάσει η άλλη πλευρά. Αν απαντήσει σε κάθε κίνηση όπως «προβλέπεται», το θερμό επεισόδιο και η περαιτέρω κλιμάκωση θα είναι αναπόφευκτα, με απρόβλεπτες συνέπειες. Λίγοι είναι οι άνθρωποι που γνωρίζουν τι διακυβεύεται και μπορούν να εικάσουν (με σχετική ακρίβεια, ελπίζει κανείς) τις ειλικρινείς προθέσεις των μεγάλων διεθνών παικτών. Και δεν μιλάμε για τις δηλώσεις που θα κάνουν, αλλά πώς θα αντιδράσουν στο παρασκήνιο, με τρόπο που να μετράει πρακτικά.

Ευτυχώς οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν μείνει, προς το παρόν, μακριά από το θυμικό και καταστάσεις που πληρώσαμε ακριβά. Η αντιπολίτευση φέρεται υπεύθυνα. Θα χρειασθούμε όλοι μαζί ψυχραιμία και σύνεση για να τα βγάλουμε πέρα· και ίσως μια στοιχειώδη συνεννόηση.

Έντυπη Κ