17.9.2021- Το πρωϊνό σημειωματάριο του μικρομέτοχου (από την Καλλιόπη Βαρδάκα)

Φωτογραφία από τον χρήστη Martin van Duijn στο 

flickr · · Piraeus, Greece

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΒΑΡΔΑΚΑ

Κ.Β: Το κόστος αγοράς των rapidtest στη χονδρική είναι λιγότερο από 1€ το ένα. Τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα χρεώνουν το τεστ 10€. Στα περισσότερα διαγνωστικά κέντρα, απασχολούνται τελειόφοιτοι των τμημάτων Βιοϊατρικών Επιστημών που τα κάνουν.

Κ.Β: Στα Λονδίνα στέλνει για σπουδές την κόρη του ο Βελόπουλος, που είχε ψηφίσει ΝΑΙ στο εκτρωματικό νομοσχέδιο Κεραμέως που άφησε χιλιάδες μαθητές έξω από τα πανεπιστήμια… Πήρατε κεραλοιφές κορόιδα ή όχι ακόμη;

Κ.Β: Τη μισή μέρα να ρουφιανεύεις και την άλλη μισή να ασχολείσαι με αγωγές και δικαστήρια. Ζωάρα! Ζηλεύω.

Κ.Β: Όσο μπόι του λείπει, τόση λάμψη βλέπεις στα μάτια του την στιγμή που καταδίδει κάποιον. Είναι λες και ξαναγεννιέται μόλις δώσει ένα όνομα. Δακρύζει, συγκλονίζεται, ανατριχιάζει την στιγμή που ρουφιανεύει. Το βρίσκει τόσο όμορφο.
Κ.Β: Όταν πας να κάτσεις για ένα καφέ και ο εργαζόμενος σου ζητάει πιστοποιητικό εμβολιασμού ή νόσησης, δεν το κάνει από μαγκιά, το κάνει από υποχρέωση. Το να απαντάς ειρωνικά, εριστικά και να πουλάς εξυπνάδα και τσαμπουκάδες σε έναν άνθρωπο που απλά προσπαθεί να βγάλει το μεροκάματό του, σε κάνει αυτόματα ένα φελλό που δεν θα έπρεπε να εξυπηρετηθεί ακόμα και αν είχε πιστοποιητικό.

  • Αδελφοποιία στο Βυζάντιο και γάμος μεταξύ ομόφυλων.

Μπορεί να νομίζουμε πως ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Ωστόσο, η ιστορία έχει άλλα πράγματα να μας πει. Αρκεί να θέλουμε να την ακούσουμε.Ο πνευματικός αδελφικός δεσμός στο Βυζάντιο των μεσαιωνικών χρόνων αποτελεί πρόγονο του σημερινού γάμου ομόφυλων και σύμφωνα με τους μελετητές μεταξύ «πνευματικών αδελφών» υπήρχε ή μπορούσε να υπάρξει και σεξουαλική σχέση. Κάποιοι το αμφισβητούν ισχυριζόμενοι πως είναι μεγάλο το άλμα να μιλήσει κανείς για ερωτική επαφή.

Αδελφοί Ισοβίως

Πρώτα απ’ όλα πώς γινόντουσαν δύο άνδρες πνευματικοί αδελφοί; Πήγαιναν στην Εκκλησία και λαμβάνανε την ευλογία του ιερέα που έψελνε μια προσευχή γι’ αυτούς. Πολλές τέτοιες προσευχές σώζονται. Η πνευματική αδελφοποιία ήταν μια δημοφιλής πρακτική. Μετά από την παραπάνω ιερή τέλεση, οι δύο άνδρες ανακηρύσσονταν αδελφοί ισοβίως.

  • Για το συγκεκριμένο μυστήριο επικρατούσε νευρικότητα στην Ορθόδοξη Εκκλησία ενώ οι βυζαντινοί νομικοί στέκονται άβολα σχετικά με τα κίνητρα των ανδρών που ήθελαν να αδελφοποιηθούν πνευματικά: ήταν για το σεξ μεταξύ τους, για να έχουν πρόσβαση εύκολα ο ένας στο σπίτι του άλλου και τις γυναίκες, ή, ακόμη, για κάποιον εγκληματικό σκοπό;

Παρότι τα στοιχεία δεν αφθονούν και το τελετουργικό σαφώς δεν έδινε άδεια να έχουν ερωτική επαφή μεταξύ τους, συναντώνται επαρκείς ενδείξεις για το γεγονός ότι οι βυζαντινοί δεν απέκλειαν εκδηλώσεις τρυφερότητας και ερωτικές περιπτύξεις.

Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο πως ο ταπεινής καταγωγής Αυτοκράτορας Βασίλειος Α’ ο Μακεδών (9ος αιώνας) κατάφερε να ανέβει στο θρόνο, επωφελούμενος μεταξύ άλλων από τους πνευματικούς αδελφούς του. Οι βυζαντινοί ιστορικοί του 10ου αιώνα δεν δίστασαν να σημειώσουν πως η φυσική του ομορφιά τραβούσε τα βλέμματα ανδρών και ξυπνούσε την επιθυμία.

Ευεργετικές σχέσεις

Πριν γίνει αυτοκράτορας, ο Βασίλειος αδελφοποιήθηκε με τον Ιωάννη, ο οποίος ήταν ο γιος της ξακουστής και ζάμπλουτης χήρας, Δανιηλίδας. Η ιδέα ήταν δικιά της. Ο Βασίλειος επωφελήθηκε από τους πόρους της Δανιηλίδας για να γίνει αυτοκράτορας και αργότερα εκείνη επωφελήθηκε από το να έχει πρόσβαση στην αυτοκρατορική αυλή μέσω του γιου της.

Πράγματι, η Δανιηλίς σύντομα επισκέφθηκε την αυτοκρατορική αυλή και καλωσορίστηκε δοξαστικά λαμβάνοντας την προσφώνηση «μητέρα του Αυτοκράτορα».

Και κάτι ακόμα. Στη σωζόμενη αλληλογραφία των δύο ανδρών, στα γράμματα που αντάλλασσαν μεταξύ τους, διαφαίνεται ιδιαίτερη θέρμη. Η παλιά γλώσσα του ανδρικού έρωτα που βαστά από την παράδοση των αρχαίων Ελλήνων, χρησιμοποιείται αδιάκοπα. Ένα όμορφο σώμα ενέπνεε την ανδρική επιθυμία.,

  • Η κουλτούρα του έρωτα μεταξύ ανδρών

Ένα παράδειγμα παρόμοιας θέρμης καταγράφεται και στον Βίο της Αγίας Μαρίας της Νεότερης από έναν ανώνυμο συγγραφέα του 10ου ή 11ου αιώνα. Πρόκειται για τις ιστορίες δύο ανδρών οι οποίοι νυμφεύτηκαν ο ένας τη Μαρία και ο άλλος την αδελφή της, ώστε μέσα από τα δεσμά να μπορούν να βρίσκονται σε κοντινό περιβάλλον, καθώς οι δύο άνδρες είχαν «στενή σχέση». Στο ίδιο κείμενο μαθαίνουμε πως και ο στρατιώτης γιος της Μαρίας συνδέθηκε μ’ έναν άλλο στρατιώτη φίλο του, ένωση της οποίας η περιγραφή υποδηλώνει πως ήταν κάτι παραπάνω από «πνευματική». Βλέπουμε δηλαδή μέσα σε δύο γενεές, άνδρες να αναπτύσσουν σχέσεις με άλλους άνδρες.

Εν κατακλείδι, η πνευματική αδελφοποιία προφανέστατα δεν ταυτίζεται με το σημερινό γάμο ομόφυλων ζευγαριών, αλλά αποτελεί αναμφισβήτητα προγονική του μορφή. Τα κοινά με τους σημερινούς γάμους δεν είναι αμελητέα: η σχέση ευλογείται από έναν ιερέα και μπορεί να υπάρχει έντονο συναίσθημα, επιθυμία και ερωτική επαφή.

H μεγάλη μεσαιωνική αυτοκρατορία μάς ξαφνιάζει με την ωριμότητά της ∴

https://1-2.gr/2017/10/10/gamoi-omofylon-zeygarion-stoys-kolpoys-ths-hristianikhs-paradoshs/


Oι μαθητές και οι φοιτητές που χρησιμοποιούν μολύβι και χαρτί είναι αποδοτικότεροι στο να μαθαίνουν καινούργια πράγματα σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούν υπολογιστή και πληκτρολόγιο, σύμφωνα με νέα μελέτη ειδικών του Πανεπιστημίου Σταβάνγκερ στη Νορβηγία και του Πανεπιστημίου της Μασσαλίας στη Γαλλία.

Αυτό, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί, συμβαίνει επειδή όταν γράφουμε με το χέρι οι κινήσεις που κάνουμε αποτυπώνουν καλύτερα τα όσα καλούμαστε να μάθουμε σε μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται περιοχή του Μπροκά (πρόκειται για μια περιοχή στην κάτω μετωπιαία έλικα του αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου που μελετήθηκε ενδελεχώς από τον γάλλο γιατρό Πολ Μπροκά, ο οποίος αποκάλυψε ότι αποτελεί το «κινητικό κέντρο του λόγου»).

Το να αγγίζουμε απλώς το πληκτρολόγιο προκειμένου να γράψουμε ενεργοποιεί ελάχιστα αυτή την περιοχή του εγκεφάλου, κάτι που, ως φαίνεται, δεν ενισχύει εξίσου τη διαδικασία της μάθησης.

Παράλληλα απαιτείται μεγαλύτερη νοητική προσπάθεια και περισσότερος χρόνος προκειμένου να γράψουμε στο χαρτί, γεγονός που βοηθά στην αποτύπωση των αναμνήσεων.

Οι ερευνητές κατέληξαν σε αυτά τα συμπεράσματα που δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό «Αdvances in Ηaptics» έπειτα από παρακολούθηση εθελοντών, σε ορισμένους εκ των οποίων ζητήθηκε να γράψουν με μολύβι και χαρτί ενώ στους υπολοίπους σε υπολογιστή.

Και οι δύο ομάδες εθελοντών κλήθηκαν να μάθουν μια άγνωστη αλφάβητο.

Οι επιστήμονες κατέγραψαν την πορεία της μάθησης των εθελοντών στην τρίτη και στην έκτη εβδομάδα του πειράματος και, όπως είδαν, τα άτομα που χρησιμοποιούσαν την «παραδοσιακή» μέθοδο του μολυβιού και του χαρτιού είχαν καλύτερες επιδόσεις στην εκμάθηση της νέας αλφαβήτου.

Παράλληλα απεικονίσεις του εγκεφάλου έδειξαν ότι στα άτομα που είχαν χρησιμοποιήσει μολύβι και χαρτί υπήρχε πολύ πιο έντονη δραστηριότητα της περιοχής του Μπροκά. (Πηγή: tovima.gr)

Έχοντας δουλέψει 28 χρόνια με παιδιά από την ηλικία των 2 ετών μέχρι πολύ μεγαλύτερα, με ποικιλία διαταραχών, δείκτη νοημοσύνης, περιβαλλοντικά ερεθίσματα, η κλινική μου εμπειρία επιβεβαιώνει τα παραπάνω ευρήματα.

Η λεπτή κινητικότητα, όταν εξασκείται, πέρα από άλλες δραστηριότητες, στη γραφή συγκεκριμένα, δίνει μεγάλη ώθηση στην πορεία προόδου, τόσο στην αντίληψη, όσο και στην επεξεργασία, την εμπέδωση, την ανάλυση της γλωσσικής πληροφορίας.

Η εξάσκηση πρέπει να είναι καθημερινή, συνεπής και σταθερή, να ξεκινά, όχι από την χρονολογική ηλικία του παιδιού, αλλά από το πραγματικό του επίπεδο σε μια σειρά από γλωσσικές και κινητικές δεξιότητες και να εξελίσσονται παράλληλα με την γενικότερη και ειδικότερη ροή του.

Οι δραστηριότητες, ειδικά αν το παιδία παρουσιάζει ιδιαίτερες ανάγκες, πρέπει να κλιμακώνονται με σπουδή και γνώση, και όχι τυχαία και με πειραματισμούς χωρίς υποδομή.

Όπως ένα παιδί, όταν παίζει πιάνο από μικρό, πέρα από την ευκινησία των δακτύλων, αποκτά άλλη κατανόηση της μελωδίας και του ρυθμού, έτσι και με το γράψιμο, συμβαίνει σε σχέση με τη γλώσσα, και την όποια πληροφορία αυτή αποτυπώνει.https://www.o-klooun.com


  • Στα πρώτα δευτερόλεπτα ενός απολαυστικού βίντεο, ο Richard Feynman, είχε αναρωτηθεί σε ποιες «μάγισσες» πιστεύουμε σήμερα.

Ποιες είναι δηλαδή οι παράλογες ιδέες που εξακολουθούμε να έχουμε μέχρι σήμερα και καθορίζουν τις ζωές μας.

  • Υπάρχουν μερικά «μάγια», στα οποία πιστεύουμε όλοι (ή οι περισσότεροι OK), ανεξάρτητα από το πόσο «μορφωμένοι», «έξυπνοι», επιστημονικά καταρτισμένοι και «ρεαλιστές» είμαστε. Τα «μάγια» των λέξεων.

Θα σας πείραζε εάν κάποιος άγνωστος στον δρόμο σας έβριζε αισχρά σε έντονο ύφος, χωρίς κάποια περαιτέρω κίνηση εμπλοκής σε καυγά; Το πιο πιθανό είναι πως θα σας πείραζε. Κι αυτό συμβαίνει επειδή έχουμε όλοι μάθει ότι οι λέξεις, εκτός από απλός θόρυβος, κατέχουν μια «μαγεία» που φέρει επακόλουθες πράξεις, χωρίς πάντα αυτό να έχει βάση. Ταυτίζουμε την ίδια τη λέξη με αυτό που περιγράφεται με τη χρήση της λέξης.

  • Τι είναι μια βρισιά; Ένα «ξόρκι» που δε μπορεί να σε βλάψει, εκτός κι αν το ρουφήξεις και πειστείς πως είσαι όντως αυτό που ακούς. Αν αναγνωρίσεις κάποια αλήθεια στα λόγια που σου εκτοξεύουν.

Οι λέξεις ξεκλειδώνουν απολαύσεις, βγάζουν από αμηχανία, ζητούν βοήθεια, ασκούν πιέσεις και πολλά ακόμη. Μερικά παραδείγματα τέτοιας «μαγείας»:

1) Ξόρκια κατάρας:
Όταν κάποιος παίχτης αντίπαλης ομάδας του μπάσκετ βαράει βολές, λέμε: «Ξουτ», «Έξω», «Χάστο» κλπ, πιστεύοντας πως με κάποιο μαγικό τρόπο μπορούμε να επηρεάσουμε το αποτέλεσμα. Λέμε επίσης: «Κακό χρόνο να’χεις» για να επηρεάσουμε το μέλλον κάποιου μισητού προσώπου.

2) Ξόρκια ευχών – Κοινωνικά ξόρκια:
Όταν βλέπουμε το πρωί κάποιον γνωστό στον δρόμο, επιβάλλεται να πούμε το μαγικό ξόρκι: «Καλημέρα», το οποίο ξεκλειδώνει μια νορμάλ κοινωνική σχέση (για αρχή) με αυτόν τον άνθρωπο που συναντάμε. Αν δε του πούμε αυτό το μαγικό ξόρκι και τον προσπεράσουμε αμίλητοι, τότε είμαστε αδιάφοροι απέναντί του και ίσως πιστέψει πως τον αντιπαθούμε κιόλας.

Πόσες και πόσες σχέσεις έχουν χαλάσει επειδή ο ένας δεν έστειλε/είπε στον άλλο το μαγικό ξόρκι «Καληνύχτα»; Αυτό το ξόρκι, εξίσου δυνατό όπως η «Καλημέρα», υποδηλώνει όλα αυτά μαζί: «Η σκέψη μου είναι μαζί σου για να μη δεις εφιάλτες, να μην ξυπνήσεις με πόνους, να μην πεταχτείς από σεισμό. Είθε να περάσει αυτή η νύχτα χωρίς προβλήματα.»

Στην ίδια κατηγορία ανήκουν τα απαραίτητα «ξόρκια» που στενοχωριόμαστε αν δε μας πουν στην ανάλογη περίσταση:
«Καλή επιτυχία», «Περαστικά», «Καλό ταξίδι», «Να περάσετε όμορφα» και η λίστα ατελείωτη..

3) Ξόρκια θρησκευτικού περιεχομένου:
«Καλό Πάσχα», «Καλά Χριστούγεννα», «Χριστός Ανέστη», «Χρόνια Πολλά στο ονοματάκι σου», «Καλή Χρονιά», «Προσεύχομαι Για Σένα» – μη τυχόν και δεν πείτε αυτά τα ξόρκια όταν πρέπει, μπορεί να σας αντιπαθήσουν! Η ίδια η προσευχή είναι ένα πολύ αντιπροσωπευτικό δείγμα λεκτικής μαγείας. Τη λες για να πάνε όλα καλά, σε σένα ή σε άλλους, χωρίς πραγματικά να μπορείς να επηρεάσεις τίποτα απολύτως στον πραγματικό κόσμο.

4) Ξόρκια ονομάτων:
Δίνουμε, ακόμα και στα ονόματά μας, ορισμένα χαρακτηριστικά που δεν προκύπτουν από πουθενά βάσει λογικής.

Για να «συνεχίσει το όνομα» χρειάζεται τα παιδιά να έχουν το όνομα των παππούδων/γιαγιάδων. Αν δε συμβεί αυτό, τότε κόβεται το νήμα της ιστορίας και έρχονται τρομερές ανακατατάξεις στον χωροχρόνο! Μη το επιχειρήσετε!

Πολλές φορές το όνομα φέρει βάρη ή και ευκολίες. Πχ δεν είναι και πολύ σπάνιο κάποιος από την οικογένεια (μαμά ή μπαμπάς), να έχει αδυναμία σε ένα παιδί, επειδή έχει το όνομα των δικών του γονιών.

Για κάτι πιο συγκεκριμένο: ένα κοριτσάκι ονομάζεται Μαρία και είναι ανήσυχη: «Πωπω, σκέτος διάολος! Καμία σχέση με το όνομά της (έχει το όνομα της Παναγίας..)» Σε περίπτωση που το ίδιο κορίτσι καθόταν ήσυχο: «Πωπω όνομα και πράμα. Τι ήσυχο κορίτσι!»

Άλλο παράδειγμα: στο παρελθόν έχουμε γνωρίσει 3 κοπέλες που θεωρούμε φοβερά άσχημες με το όνομα Γιάννα. Ένας φίλος μας προτείνει να μας γνωρίσει μια κοπέλα που θεωρεί ότι μας ταιριάζει. Αν το μόνο που ξέρουμε είναι το όνομά της, είναι σχεδόν σίγουρο ότι η πρώτη μας αντίδραση θα είναι αρνητική, απλά και μόνο λόγω ονόματος. Μόνο αν το εκλογικεύσουμε θα δούμε πως αυτή μας η αρνητική προδιάθεση δεν προκύπτει βάσει λογικής, αλλά βάσει της μαγείας των λέξεων.

Για να μην πάμε στα επίθετα… Εκεί γίνεται μεγάλος χαμός! Αν το επίθετό σου, για παράδειγμα, παραπέμπει σε κάποιο επάγγελμα, σου κολλάνε όλα τα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου επαγγελματία, αν παραπέμπει σε κάτι αστείο, σου κάνουν (εύκολη) πλάκα κλπ.

5) Ξόρκια επίλυσης αμηχανίας:
«Ωραίος καιρός… μία έτσι μία αλλιώς, μας αρρώστησε φέτος!»
«Τι κάνει η οικογένεια;»
«Έμαθες ποιος πέθανε;»

Αν είσαι στο ασανσέρ με κάποιον και νιώθεις πως δε σε ενώνει τίποτα, εκτός του ότι η τύχη το έφερε έτσι ώστε να μένετε στην ίδια πολυκατοικία, αυτά τα ξόρκια θα διαλύσουν την όποια αμηχανία λίγων δευτερολέπτων, που μερικές φορές μοιάζει με αιώνα!

6) Ξόρκια διαφήμισης (ή αλλιώς «σλόγκαν»):
Είναι εκείνα τα λεκτικά ξόρκια που θέλουν κάποιοι να συνδέονται με το όνομά τους, την εταιρεία τους, το προϊόν ή το κόμμα τους. Γι’αυτό και πληρώνουν αδρά τους αρχιερείς της λεκτικής μαγείας, διαφημιστές, για να βρουν κάτι που ο κόσμος να συνδέσει με αυτούς. Πώς μπορεί να συνδεθεί ένα αίσθημα σαν την ελευθερία ή την ανεξαρτησία με ένα αλκοολούχο ποτό, σερβιέτες, μερέντα, αμάξι, εσώρουχα ή την προτίμησή σου σε ένα κόμμα; Μόνο με ένα τέτοιο ακριβοπληρωμένο ξόρκι!

7) Ξόρκια κακών λέξεων:
Θα σας σοκάρει το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις, αν ένα παιδάκι 5 ετών αποκαλέσει τη μητέρα του «εκδιδόμενη για χρήματα γυναίκα» ή αν την αποκαλέσει με τη γνωστή βρισιά που σημαίνει ακριβώς το ίδιο; Δε τη γράφω για να μη σοκαριστείτε.  Στην πρώτη περίπτωση μπορεί και να χαμογελούσατε επειδή είναι πολύ παράξενο. Δεν είναι λίγο αστείο γενικότερα, αφού και τα δύο σημαίνουν ακριβώς το ίδιο; Κι όμως δεν είναι κάτι τόσο περίεργο αν το δεις μέσα στα στενά όρια που μας ορίζει η κουλτούρα. Κι αυτό γιατί, το να μας σοκάρουν αυτές οι λέξεις ξεκινά για εμάς από παιδιά ως κατήχηση των μεγάλων για να μην είμαστε «κακά παιδιά». Αυτές οι λέξεις «βαράνε κόκκινα» στο μυαλό μας ως προσβλητικές, ανήθικες και κακές, σαν οι λέξεις να μην είναι απλώς σύμβολα, αλλά να φέρουν μια «μαγική κακία», η οποία εξατμίζεται αν χρησιμοποιήσεις για την ίδια έννοια άλλες λέξεις. Υπέροχα περίεργο!

8) Ξόρκια ευγένειας:
Μιλώντας σε κάποιον μεγαλύτερό μας σε ηλικία στον πληθυντικό, του δηλώνουμε αυτόματα τον σεβασμό μας. Ο πληθυντικός μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται όταν κάποιος είναι «σεβαστό πρόσωπο» με κάποιο σπουδαίο αξίωμα, ή όταν επιθυμούμε, για διάφορους λόγους, να κρατήσουμε κοινωνικές αποστάσεις από κάποιο πρόσωπο, με λίγα λόγια όταν «δε θέλουμε πολλά πολλά».

9) Ξόρκια αρχαΐζουσας γλώσσας:
Αυτά τα ξόρκια χρησιμοποιούνται συνήθως σε πολύ επίσημες στιγμές. Αποφεύγουμε να μιλήσουμε με τη σύγχρονή μας γλώσσα, επειδή είναι το έθιμο, η τελετουργία έτσι. Η χρήση αρχαΐζουσας γλώσσας δίνει σε αυτό που θα πούμε ένα εξωπραγματικό ύφος, που βάζει το απαραίτητο αλατοπίπερο, ώστε να δείξουμε πως πράγματι εννοούμε όσα λέμε.

10) Ξόρκια «ιατρικής»:
Το γνωστό μας ξεμάτιασμα, δεν είναι άλλο παρά ένα λεκτικό ξόρκι. Είναι μια προσευχή ή σειρά πράξεων (βελόνι, βαμβάκι, λαδάκι κλπ) που συνοδεύονται από «μαγικά λόγια» και πρέπει να στα μάθει άντρας ή παντρεμένη γυναίκα ή και όχι (δε τα ξέρω καλά και βαριέμαι να κάνω google, συγχωρέστε με!). Υποτίθεται πως σε κάνει καλά αν κάποιος σε «είδε με κακία» ή σου «μετέφερε κακή ενέργεια» και δεν νιώθεις καλά.

Κι όμως κάποιοι δεν κουνάνε ρούπι χωρίς να έχουν στο τσεπάκι ένα γρήγορο ξεμάτιασμα από τη θεία Καλλιόπη ή τη μητέρα τους. Και πιάνει! Χασμουριούνται με μανία, ρεύονται, δακρύζουν, διάφορα, αλλά γίνονται καλά και μάλιστα, πολλές φορές, από μακριά, χωρίς να ακούν καν τα «μαγικά λόγια». Η λεκτική μαγεία και το placebo σε όλο τους το μεγαλείο!

  • Αν φτάσατε διαβάζοντας μέχρι εδώ, αναρωτηθείτε αν τελικά είμαστε όσο πολιτισμένοι θεωρούμε ή αν ακόμα ζουν στα γεμάτα μαγεία και δεισιδαιμονίες μυαλά μας «τέρατα του παρελθόντος», τα οποία οι λέξεις που χρησιμοποιούμε φροντίζουν να διαιωνίζουν. Μήπως τελικά δε μας χωρίζουν πολλά από τις όποιες πρωτόγονες κοινωνίες υπάρχουν στον πλανήτη Γη αυτή τη στιγμή, αλλά φορέσαμε απλώς κοστούμι και γραβάτα στον Μάγο της Φυλής;

Το πρώτο παγωτό στην Ελλάδα προκάλεσε στομαχικές διαταραχές στους καλεσμένους του Όθωνα

Το παγωτό είναι μια από τις αγαπημένες απολαύσεις του καλοκαιριού και πλέον μπορούμε να γευτούμε όλες σχεδόν τις γεύσεις που αγαπάμε. Αλλά το 1835 δεν είχαν φανταστεί πως το παγωτό θα γινόταν παγκοσμίως ένα από τα καλύτερα γλυκίσματα.

Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές το πρώτο παγωτό στην Αθήνα έκανε την εμφάνισή του μόλις το 1835 και ήταν μια εμπειρία που μόνο γλυκιά γεύση δεν άφησε… Συγκεκριμένα, επί Όθωνα, η σύζυγος του Βαυαρού Αντιβασιλέα, Ιωσήφ Λουδοβίκου Κόμη του Άρμανσπεργκ, επρόκειτο να παραθέσει μια δεξίωση στην αριστοκρατία της εποχής.

Τότε ένας φίλος της ζαχαροπλάστης, ονόματι Κάλβος, γεμάτος φιλοδοξία και θέλοντας να διαφημίσει τη ζαχαροπλαστική τέχνη του πρότεινε στην κόμισσα να φτιάξει παγωτά για τους προσκεκλημένους της. Έτσι, στην οικία του πρωθυπουργικού ζεύγους στην αρχή της οδού Πειραιώς, οι καλεσμένοι έφαγαν μετά χαράς τα εντυπωσιακά παγωτά τα οποία περιείχαν χημικά χρώματα!

Δεν πέρασε πολλή ώρα μέχρι να επικρατήσει ο πανζουρλισμός εξαιτίας των στομαχικών διαταραχών που προκάλεσε η ομαδική δηλητηρίαση των καλεσμένων και ο Κάλβος δεν ήξερε πού να κρυφτεί.

Χάρη στον ζαχαροπλάστη Καρδαμάνη, περί το 1841 και το καφενείο που διατηρούσε μεταξύ των οδών Αιόλου και Αγίου Μάρκου «σώθηκε» η χαμένη τιμή του παγωτού, καθώς ήταν ο πρώτος που έφτιαχνε και πουλούσε παγωτό στην Αθήνα.

Ωστόσο στη διάδοσή του συνέβαλλαν μετά τη δεκαετία του ‘50 και πολλοί Επτανήσιοι που είχαν μάθει την ιταλική τέχνη του παγωτού στα πάτρια εδάφη τους και έφεραν τις γνώσεις τους στην Αθήνα, με αποτέλεσμα στην ανατολή του 20ού αιώνα το παγωτό να κάνει πλέον θραύση στα γαλακτοπωλεία και τα ζαχαροπλαστεία και η καθιέρωση της απόλυτης καλοκαιρινής απόλαυσης στην ελληνική ζαχαροπλαστική να είναι πλέον γεγονός.

Επίσης, εξαιρετικά δημοφιλή ήταν και το παγωτό σε κυπελάκι και το χωνάκι με σοκολάτα και αμύγδαλο. Μάλιστα οι παγωτατζήδες που έβγαιναν με το τροχήλατο καροτσάκι της ΕΒΓΑ ονομάζονταν και «εβγατζήδες»

Εκτός από την ΕΒΓΑ, αργότερα και άλλες βιομηχανίες εξειδικεύτηκαν στο τυποποιημένο παγωτό όπως η περίφημη ΑΣΤΥ. Από φωτογραφικό υλικό της εποχής εκείνης διακρίνουμε πολλές επωνυμίες παγωτού όπως «ΚΡΟΝΟΣ», «ΟΛΥΜΠΟΣ», «ΤΑΫΓΕΤΟΣ», «ΑΣΣΟΣ», «ΒΟΡΕΙΟΣ ΠΟΛΟΣ», «ΚΡΙ ΚΡΙ» που πουλούσαν στους δρόμους παγωτά κρέμα και κασάτα..


Επαγγέλματα παλιά που δεν υπάρχουν πια
 
Aναμνήσεις  από τη δεκαετία του 1950!
  • Τον καιρό εκείνο οι οικονομικές συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες, τα αγαθά λιγοστά και τα επαγγέλματα διαφορετικά από σήμερα.  Όλοι αυτοί οι πλανόδιοι επαγγελματίες γύριζαν τις γειτονιές τα δύσκολα εκείνα χρόνια μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τότε που ο κόσμος ήταν πολύ λιγότερος από σήμερα και πιο φτωχός, για να μπορέσουν να ζήσουν.
Όμως, καθώς περνούσε ο καιρός και ο τόπος μας προόδευε, τα επαγγέλματα αυτά άρχισαν σιγά σιγά να χάνονται. Σήμερα έχουν απομείνει ελάχιστοι από αυτούς τους επαγγελματίες, όπως ο καστανάς, ο κουλουράς, ο αμαξάς, ο λούστρος, που τους βλέπουμε συχνά στις γωνίες των κεντρικών δρόμων και μας θυμίζουν κάτι από εκείνα τα χρόνια.
    • Τα σπίτια είχαν αυλές με μάντρες, οι οποίες για να διατηρηθούν χρειάζονταν κάθε τόσο ασβέστωμα. Έτσι, περνούσε από τις γειτονιές ο ασβεστάς…
    • Οι ελάχιστες πολυκατοικίες που υπήρχαν τότε δεν είχαν καλοριφέρ και για να ζεσταθούν οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν σόμπες με ξύλα ή κάρβουνα. Γι’ αυτό το λόγο περνούσε ο καρβουνιάρης.

    • Τα ψυγεία δεν ήταν ηλεκτρικά, αλλά ξύλινα, και λειτουργούσαν με πάγο. Κάθε μέρα λοιπόν περνούσε ο παγοπώλης και εφοδίαζε με πάγο όλα τα σπίτια…

    • Τα μαχαιροπήρουνα και πολλά άλλα σκεύη δεν ήταν ανοξείδωτα, με αποτέλεσμα να σκουριάζουν. Η δουλειά του γανωματή ήταν να διατηρεί τα σκεύη σε καλή κατάσταση, ώστε να μη χάνουν τη γυαλάδα τους και να μην είναι επικίνδυνα για την υγεία του κόσμου.
    •  Οι βιομηχανίες γάλακτος δεν υπήρχαν, και ο γαλατάς μοίραζε κάθε πρωί το γάλα, που το έπαιρνε απευθείας από τις αγελάδες…

    • Η κρατική ύδρευση δεν είχε δημιουργηθεί ακόμα, ο Σπύρος Λούης και ο νερουλάς είχε αναλάβει το μοίρασμα του νερού σε όλα τα σπίτια.

 

Περίπτερα, περιπτεράδες και ιστορίες της γειτονιάς!
  • Τα περίπτερα στη χώρα μας είναι κομμάτι της κοινωνίας μας εδώ και πολλά χρόνια. Η μορφή τους όπως την ξέρουμε, είναι Ελληνική ιδιαιτερότητα και πρωτοτυπία, η οποία όμως παρέχει ευκολία και πρακτικότητα στην καθημερινότητα, και τη δικιά μας και των τουριστών. Ετυμολογία Η λέξη «περίπτερο» είναι σε χρήση από την αρχαιότητα, ως επιθετικός προσδιορισμός. Συγκεκριμένα, ο ναός που περιβαλλόταν από κίονες σε όλες του τις πλευρές ονομαζόταν «περίπτερος ναός».

Πως όμως ξεκίνησαν και πότε ξεκίνησαν;

Στην αρχή λοιπόν, ήταν μικρά καπνοπωλεία, τα οποία εμφανίστηκαν αμέσως μετά την πρώτη ίδρυση του Ελληνικού κράτους στο Ναύπλιο και λίγο μετά το ήρθαν και στην Αθήνα. Σιγά-σιγά τα προϊόντα που πωλούσαν πλήθαιναν και έτσι έφτασε στις προθήκες τους το πρώτο φιλολογικό περιοδικό, το «Ίρις» το οποίο πωλούνταν προς 25 λεπτά.
  • Από το 1889 ξεκίνησε η χορήγηση αδειών σε τραυματίες πολέμου και έτσι ξαφνικά ο αριθμός τους μεγάλωσε κατά πολύ. Την εποχή εκείνη, ο μόνος τρόπος ενημέρωσης ήταν οι εφημερίδες, οι οποίες πολύ γρήγορα έγιναν μέρος της γκάμας των περιπτέρων, βοηθώντας στην ανάπτυξή τους. Πιο συγκεκριμένα, τα πρώτα περίπτερα εμφανίστηκαν, μετά την ήττα της Ελλάδας στον πόλεμο του 1897 με την Τουρκία, σε αστικά κέντρα της περιφέρειας. Η ιστορία των περιπτέρων.
Στην Αθήνα το πρώτο περίπτερο έκανε την εμφάνισή του στην οδό Πανεπιστημίου το φθινόπωρο του 1911. Το 1914 η όψη των περιπτέρων γίνεται ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα: 0,70×0,70 μ. Ένα μικρό πρόχειρα κατασκευασμένο ξύλινο κουβούκλιο με ελάχιστα προϊόντα, προσπαθούσε να καλύψει τις ελάχιστες οικονομικές ανάγκες της εποχής και να δώσει μια ανάσα σε ανθρώπους που είχαν δώσει σημαντικό κομμάτι της ζωής τους για την Ελλάδα.
 Τα πρώτα περίπτερα που έκαναν την εμφάνισή τους στην Αθήνα:
  • Ο γνωστός χρονογράφος και ποιητής των αρχών του 20ου αιώνα Σωτήρης Σκίπης σε άρθρο του στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠΤ στις 20 Οκτωβρίου 1919 γράφει:
  • «Άξιος συγχαρητηρίων έγινε ο κ. Δήμαρχος ο οποίος αποφάσισε την ανέγερσιν πολλών περιπτέρων εις τας Αθήνας, τα οποία θα εκχωρήσει εις τους τραυματίας του πολέμου, η εις μέλη οικογενειών φονευθέντων πολεμιστών». «Δεν φαντάζεται κανείς πόσα καλά θα προκύψουν αμέσως-αμέσως, εκ της ανεγέρσεως των περιπτέρων.
  • Τα περίπτερα θα είναι ένας στολισμός της πόλεως, θα εξυπηρετηθούν δι’ αυτών και θα εύρουν πόρον ζωής πλειστοί ανάπηροι των δύο πολέμων. Θα εξαπλωθεί δια του μέσου τούτου το ελληνικόν έντυπον, είτε εφημερίς, είτε περιοδικόν, είτε φυλλάδιον, είτε βιβλίο.
  • Και θα γίνουν αίτια όπως οι μεγάλαι επαρχιακαί μας πόλεις θα κουνηθούν λιγάκι και θα μιμηθούν λιγάκι των πρωτεύουσαν».

Μια άκρως γλαφυρή αναπαράσταση του ρόλου του περιπτέρου στην Ελλάδα των επόμενων 90 χρόνων. Το 1922 και πιο συγκεκριμένα τον Σεπτέμβρη το Υπουργείο Περιθάλψεως κατέθεσε νομοσχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι Νόμοι 254 και 1960, οι οποίοι αναφέρονται στα ήδη ανεγερθέντα περίπτερα, αλλά και σε αυτά που πρόκειται να αναγερθούν στο μέλλον, θα παραχωρούνται προς αποκλειστική χρήση στην «Πανελλήνιον Ένωσιν Τραυματιών Πολέμου 1912-1921»

Οι εφημερίδες την εποχή εκείνη ήταν το βασικό και ίσως το μοναδικό μέσω ενημέρωσης, σε μια Ελλάδα, η οποία συνεχώς συνταρασσόταν από πολεμικές συγκρούσεις.

  • Οι όποιες εξελίξεις συνέβαιναν καθημερινά γίνονταν γνωστές μέσα από τις εκδόσεις των εφημερίδων. Γεγονότα μεγάλης ιστορικής σημασίας, αλλά και γεγονότα ουσιαστικά για την πορεία και την εξέλιξη της χώρας, τα μάθαινε ο κόσμος μέσα από τις εφημερίδες. Σε πολλές περιπτώσεις και γεγονότα ιστορικής σημασίας, οι εφημερίδες τυπώνονταν τρεις και τέσσερις φορές για να ενημερώσουν τους Έλληνες ανά την επικράτεια. Σημαντικός ο ρόλος του περιπτέρου και σε αυτή την περίπτωση. Η ανάρτηση των εφημερίδων στις προθήκες των περιπτέρων, αποτελούσε ένα σημαντικό γεγονός για την καθημερινότητα των κατοίκων των μεγάλων αστικών κέντρων σε εποχές κρίσιμες για την πορεία και την ανάπτυξη της Ελλάδας.

Το προϊόν όμως που στήριξε το περίπτερο για αρκετές δεκαετίες, ακόμη σε πολλές περιπτώσεις μέχρι και σήμερα, δεν ήταν άλλο από τα τσιγάρα.

  •  Στα περίπτερα δόθηκε αποκλειστικό δικαίωμα πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων, κατι που λειτούργησε στην αρχή ως φοροεισπρακτικός μηχανισμός για να εξασφαλίζει το κράτος έσοδα από την πώληση του καπνού.

Η έλευση των τηλεφώνων στην Ελλάδα δίνει μεγάλη ώθηση στα περίπτερα, τα κάνει πολύ σημαντικά όπου βρίσκονται.

  • Η δεκαετία του ’50 και του 60 είναι οι δεκαετίες της μεγάλης εσωτερικής μετανάστευσης και πλήθος ανθρώπων από την επαρχία συρρέουν στην Αθήνα κατά κύριο λόγο. Για τηλέφωνο στο σπίτι ούτε κουβέντα, έτσι τα περίπτερα με τις τηλεφωνικές τους συσκευές και τα τηλέφωνα με μετρητές και αργότερα με κερματοδέκτες (τα κόκκινα τηλέφωνα, τα θυμάστε;;;;) είναι βασικά για την επικοινωνία με συγγενείς και φίλους στους τόπους καταγωγής.
  • Ο περιπτεράς της Ομόνοιας τότε δεν φοβότανε μήπως τον κλέψουν,δεν είχε κάμερες ασφαλείας και “σεκιουριτάδες” όπως σήμερα. Αρκούσε ο πολιτσμάνος της βάρδιας που έκοβε βόλτες στην περιοχή. Στην μόστρα έβλεπες φυσικά και τον ΚΟΛΥΝΟ την οδοντόπαστα και αργότερα την κρέμα ξυρίσματος που μέχρι να βγεί η σκόνη σαπούνι του ΑΛΕΠΟΥΔΕΛΗ και του ΠΑΠΟΥΤΣΑΝΗ είχαν τα πρωτεία.

Από περιοδικά ΡΟΜΑΝΤΣΟ, ΘΗΣΑΥΡΟΣ με μεγάλη κυκλοφορία, το ΕΡΓΟΧΕΙΡΟ επίσης για πλέξιμο και κέντημα. Επίσης έβλεπες και τεύχη από εγκυκλοπαίδειες….αγοράζανε για τα παιδιά τους οι γονείς τους ερχόταν οικονομικά τεύχος-τεύχος. Τα μαζεύανε και πηγαίνανε στον εκδοτικό οίκο να τα δώσουν και να πάρουν τον δεμένο τόμο. Να μη ξεχάσω και τα κομπολόγια που πουλούσαν τα περίπτερα απαραίτητο αξεσουάρ των θαμώνων στα καφενεία με τον βαρύ γλυκό δίπλα, το άφιλτρο, τα κιτρινισμένα δάχτυλα από την νικοτίνη και φυσικά το ντουμάνι στην αίθουσα.